يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ای کسانی که ایمان آوردهاید، از خدا پروا کنید، و هر نفسی بنگرد که برای فردای (قیامت) خود چه پیش فرستاده است؛ و از خدا پروا کنید، که بیگمان خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است.
- يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
ترجمهی جمله: ای کسانی که ایمان آوردهاید! تحلیل واژگان (ریشه، نقش، معنا): - يَا: حرف ندا؛ معنی: ای.
- أَيُّهَا:
- أَيُّ: اسم ندا (منصوب)، مضاف؛ معنی: ای (برای صدا زدن گروه دور).
- هَا: حرف تنبيه و تنبیه (برای توجه دادن).
- الَّذِينَ: اسم موصول، جمع مذکر عاقل؛ ریشه: —؛ نقش: منادی مضافالیهِ «أيُّ»؛ معنی: کسانی که.
- آمَنُوا: فعل ماضی، جمع مذکر غایب؛ ریشه: أ م ن؛ باب إفعال (آمَنَ – يُؤْمِنُ)؛ معنی: ایمان آوردند.
- اتَّقُوا اللَّهَ
ترجمهی جمله: از خدا پروا کنید. تحلیل واژگان: - اتَّقُوا: فعل امر، مخاطب جمع؛ ریشه: و ق ي؛ باب اِفتِعال (اتَّقَى – يَتَّقِي)؛ معنی: پرهیز کنید، تقوا پیشه کنید.
- اللَّهَ: اسم جلاله، مفعولٌبه منصوب؛ ریشه: أ ل ه (اله)؛ معنی: خدا، خداوند.
- وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ
ترجمهی جمله: و هر نفسی (هر شخصی) بنگرد که برای فردای خود چه پیش فرستاده است. تحلیل واژگان: - وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
- لْتَنْظُرْ: لامِ امر + فعل مضارع مجزوم (لتنظر)؛ ریشه: ن ظ ر؛ معنی: بنگرد، نگاه کند، بیندیشد.
- نَفْسٌ: اسم مفرد مؤنث، فاعل مرفوع با تنوین؛ ریشه: ن ف س؛ معنی: نفس، جان، شخص.
- مَا: اسم موصول (یا اسمِ استفهام در معنای «چه»؛ در اینجا بیشتر موصولیه است)، مفعولٌبه؛ معنی: آنچه / چیزی که.
- قَدَّمَتْ: فعل ماضی، مؤنث مفرد غایب؛ ریشه: ق د م؛ باب تفعیل (قَدَّمَ – يُقَدِّمُ)؛ معنی: پیش فرستاد، از پیش فرستاد، جلو فرستاد.
- لِغَدٍ: جار و مجرور؛
- لِـ: حرف جر؛ معنی: برای.
- غَدٍ: اسم مجرور؛ ریشه: غ د و؛ معنی: فردا (کنایه از آینده، بهویژه روز قیامت).
- وَاتَّقُوا اللَّهَ
ترجمهی جمله: و از خدا پروا کنید. تحلیل واژگان: - وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
- اتَّقُوا: فعل امر، مخاطب جمع؛ ریشه: و ق ي؛ باب افتعال؛ معنی: پرهیز کنید، تقوا پیشه کنید.
- اللَّهَ: اسم جلاله، مفعولٌبه منصوب؛ ریشه: أ ل ه؛ معنی: خدا، خداوند.
(این بخش تأکید و تکرار دستور قبلی است، برای اهمیتِ تقوا.)
- إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ
ترجمهی جمله: بهراستی خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است. تحلیل واژگان: - إِنَّ: حرف توكيد و نصب؛ معنی: همانا، بیگمان.
- اللَّهَ: اسم إِنَّ، منصوب؛ ریشه: أ ل ه؛ معنی: خدا، خداوند.
- خَبِيرٌ: خبر إِنَّ، مرفوع؛ ریشه: خ ب ر؛ معنی: آگاه، خبردار، باخبرِ دقیق.
- بِمَا: جار و مجرور + اسم موصول:
- بِـ: حرف جر؛ معنی: به.
- مَا: اسم موصول (یا مصدرية در معنای «کارهایی که»)، مجرور لفظاً بعد از «بـ»؛ معنی: آنچه، کارهایی که.
- تَعْمَلُونَ: فعل مضارع مرفوع، فاعل: واو جمع (شما)؛ ریشه: ع م ل؛ معنی: انجام میدهید، عمل میکنید.
| 