058-018-103-مجادلة

روزی که خداوند همهٔ آنان را برمی‌انگیزد، پس برای او سوگند می‌خورند همان‌گونه که برای شما سوگند می‌خورند، و گمان می‌کنند که بر چیزی (استوار) هستند؛ آگاه باشید که آنان خود دروغگویان‌اند.

يَومَ يَبعَثُهُمُ اللَّهُ جَميعًا فَيَحلِفونَ لَهُ كَما يَحلِفونَ لَكُم

روزی که خداوند همهٔ آنان را برمی‌انگیزد، پس برای او سوگند می‌خورند همان‌گونه که برای شما سوگند می‌خورند.

شرح واژه‌ها:

• يَومَ: اسم زمان، منصوب؛ به معنای «روز، هنگامی که».
• يَبعَثُهُم: فعل مضارع مرفوع؛ يَبعَثُ از ریشهٔ ب ع ث به معنای برانگیختن، زنده کردن؛ هُم ضمیر متصل مفعولی، «آنان را».
• اللَّهُ: اسم جلاله، فاعل مرفوع.
• جَميعًا: حال منصوب؛ از ریشهٔ ج م ع، به معنای «همگی، به طور کامل».
• فَـ: حرف عطف و تفریع؛ دلالت بر نتیجه و پی‌درپی بودن.
• يَحلِفونَ: فعل مضارع مرفوع با واو جماعت؛ از ریشهٔ ح ل ف، به معنای سوگند خوردن.
• لَهُ: لام حرف جر + ضمیر؛ «برای او».
• كَما: حرف تشبیه و مقایسه؛ «همان‌گونه که».
• يَحلِفونَ: تکرار فعل؛ همان توضیح پیشین.
• لَكُم: لام حرف جر + ضمیر؛ «برای شما».

وَيَحسَبونَ أَنَّهُم عَلىٰ شَيءٍ ۚ أَلا إِنَّهُم هُمُ الكاذِبونَ

و گمان می‌کنند که بر چیزی هستند؛ آگاه باشید که آنان خود دروغگویان‌اند.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• يَحسَبونَ: فعل مضارع مرفوع با واو جماعت؛ از ریشهٔ ح س ب، به معنای گمان کردن، پنداشتن.
• أَنَّهُم: أَنَّ حرف مشبه بالفعل برای تأکید + هُم ضمیر اسم آن؛ «این‌که آنان».
• عَلىٰ: حرف جر؛ دلالت بر استعلاء یا تکیه داشتن.
• شَيءٍ: اسم مجرور؛ نکره، به معنای «چیزی»، در اینجا کنایه از پایه و حقیقت.
• أَلا: حرف تنبیه و آگاه‌سازی؛ «بدانید، آگاه باشید».
• إِنَّهُم: إِنَّ حرف تأکید + هُم اسم آن.
• هُمُ: ضمیر فصل؛ برای تأکید و حصر.
• الكاذِبونَ: خبر مرفوع؛ جمع مذکر سالم از كاذب، از ریشهٔ ك ذ ب، به معنای دروغگو.