058-016-103-مجادلة

سوگندهای خود را سپر قرار دادند، پس مردم را از راه خدا بازداشتند؛ بنابراین برای آنان عذابی خوارکننده است.

اتَّخَذوا أَيمانَهُم جُنَّةً

سوگندهای خود را سپر گرفتند.

شرح واژه‌ها:

• اتَّخَذوا: فعل ماضی، صیغهٔ جمع غایب؛ از ریشهٔ «أخذ» به‌معنای گرفتن، برگزیدن، قرار دادن.
• أَيمانَ: جمع «يمين»؛ مفعول‌به برای «اتّخذوا»؛ به‌معنای سوگندها.
• هُم: ضمیر متصل، مضاف‌الیه؛ اشاره به صاحبان سوگند.
• جُنَّةً: اسم منصوب به‌عنوان مفعول دوم «اتّخذوا»؛ از ریشهٔ «ج ن ن» به‌معنای پوشش، سپر، چیزی که محافظت می‌کند.

فَصَدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ

پس از راه خدا بازداشتند.

شرح واژه‌ها:

• فَ: حرف عطف با معنای ترتیب و نتیجه.
• صَدّوا: فعل ماضی، جمع غایب؛ از ریشهٔ «ص د د» به‌معنای بازداشتن، مانع شدن.
• عَن: حرف جر؛ بیان‌کنندهٔ دوری و انصراف.
• سَبيلِ: اسم مجرور؛ از ریشهٔ «س ب ل» به‌معنای راه، مسیر.
• اللَّهِ: اسم جلاله؛ مضاف‌الیه برای «سبيل».

فَلَهُم عَذابٌ مُهينٌ

پس برای آنان عذابی خوارکننده است.

شرح واژه‌ها:

• فَ: حرف تفریع؛ بیان‌کنندهٔ نتیجه و پیامد.
• لَهُم: جار و مجرور؛ متعلق به خبر مقدم، به‌معنای «برای آنان».
• عَذابٌ: اسم نکره، مرفوع؛ مبتدای مؤخر؛ از ریشهٔ «ع ذ ب» به‌معنای کیفر و مجازات.
• مُهينٌ: صفت برای «عذاب»؛ اسم فاعل از باب إفعال، ریشهٔ «ه و ن»؛ به‌معنای خوارکننده، ذلیل‌کننده.