متن عربی: إِنَّ الَّذينَ كَفَروا وَصَدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ وَشاقُّوا الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدىٰ لَن يَضُرُّوا اللَّهَ شَيئًا وَسَيُحبِطُ أَعمالَهُم ترجمهٔ فارسی کل: بیگمان کسانی که کافر شدند و مردم را از راهِ خدا بازداشتند و با پیامبر به دشمنی و مخالفت برخاستند، پس از آنکه راهِ هدایت برایشان روشن شد، هرگز به خدا هیچ آسیبی نمیرسانند، و بهزودی خداوند کارهایشان را نابود خواهد کرد. تقسیم به جملهها، ترجمه و تحلیل واژگانی: - إِنَّ الَّذينَ كَفَروا ترجمه: بهراستی کسانی که کافر شدند
- إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ معنی: همانا، بهراستی.
- ریشه:—
- نقش: حرف ناسخ، اسم بعدی را منصوب میکند.
- الَّذينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ معنی: کسانی که.
- ریشه:—
- نقش: اسم إنَّ (منصوب).
- كَفَروا: فعل ماضی، جمع غایب؛ معنی: کافر شدند.
- ریشه: ك-ف-ر (پوشاندن، انکار).
- نقش: صلهٔ اسم موصول؛ فاعلش واو جمع است.
- معانی مرتبط: کفر ورزیدن، انکار حق.
- وَصَدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ ترجمه: و [دیگران را] از راهِ خدا بازداشتند
- وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
- صَدّوا: فعل ماضی، جمع غایب؛ معنی: بازداشتند، بازداشتن و منع کردند.
- ریشه: ص-د-د (بازداشتن، رویگردان کردن).
- نقش: معطوف به «كَفَروا».
- عَن: حرف جر؛ معنی: از.
- سَبيلِ: اسم مجرور؛ معنی: راه.
- ریشه: س-ب-ل (راه، طریق).
- نقش: مضافالیه برای «عَن».
- اللَّهِ: اسم جلاله، مجرور؛ معنی: خدا.
- ریشه:—
- نقش: مضافٌالیهِ «سَبيل».
- وَشاقُّوا الرَّسولَ ترجمه: و با پیامبر دشمنی و مخالفت کردند
- وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
- شاقُّوا: فعل ماضی جمع غایب از باب مفاعلة (شاقَّ یُشاقُّ)؛ معنی: مخالفت سخت کردند، به ستیز برخاستند.
- ریشه: ش-ق-ق (شکافتن، دوگانگی، مخالفت).
- نقش: معطوف به افعال پیشین.
- نکته: «مُشَاقَّة» یعنی در جانب مقابل قرار گرفتن و خصومت ورزیدن.
- الرَّسولَ: اسم منصوب؛ معنی: پیامبر.
- ریشه: ر-س-ل (فرستادن).
- نقش: مفعولٌبهِ «شاقُّوا».
- مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدىٰ ترجمه: پس از آنکه هدایت برایشان آشکار شد
- مِن: حرف جر؛ معنی: از.
- بَعدِ: اسم مجرور؛ معنی: پس از.
- ما: اسم موصول/مصدرية؛ در اینجا مصدریه زمانی؛ معنی: آنکه/اینکه.
- تَبَيَّنَ: فعل ماضی؛ معنی: آشکار شد، روشن شد.
- ریشه: ب-ي-ن (ظهور، بینایی، جداسازی).
- نقش: فعل جملهٔ موصولی.
- لَهُمُ: جار و مجرور؛ معنی: برایشان.
- ریشه: ل-ه (لام + ضمیر هم).
- نقش: متعلق به «تَبَيَّنَ».
- الهُدىٰ: فاعل «تَبَيَّنَ» مرفوع؛ معنی: هدایت.
- ریشه: ه-د-ي (راه نمودن).
- نکته: در این ساخت، «الهُدى» فاعل است چون فعل لازم «تَبَيَّنَ» است و «لَهُم» جار و مجرور.
- لَن يَضُرُّوا اللَّهَ شَيئًا ترجمه: هرگز به خدا هیچ آسیبی نمیرسانند
- لَن: حرف نفیِ مؤکدِ مستقبل؛ معنی: هرگز [در آینده].
- يَضُرُّوا: فعل مضارع منصوب به «لَن»، جمع غایب؛ معنی: زیان میرسانند.
- ریشه: ض-ر-ر (زیان).
- نقش: فعل جمله؛ واو جمع فاعل.
- اللَّهَ: مفعولٌبه منصوب؛ معنی: خدا.
- شَيئًا: تمییز/مفعول مطلق/مفعول به دوم برای تأکید نفی؛ معنی: هیچ چیز/هیچگونه.
- ریشه: ش-ي-ء (چیز).
- نکته: نکره منصوب برای تقویت عموم نفی.
- وَسَيُحبِطُ أَعمالَهُم ترجمه: و بهزودی خداوند کارهایشان را نابود خواهد کرد
- وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
- سَـ: حرف تنفیس/استقبال نزدیک؛ معنی: بهزودی.
- يُحبِطُ: فعل مضارع مرفوع؛ معنی: نابود میکند، بیاثر میسازد.
- ریشه: ح-ب-ط (باطل شدن، بیاثر شدن).
- نقش: فعل جمله.
- نکتهٔ معنایی: «إحباط» یعنی تباه کردن اثر اعمال.
- أَعمالَ: مفعولٌبه منصوب؛ معنی: کارها، اعمال.
- هُم: ضمیر متصل، مضافٌالیه؛ معنی: ایشان/آنها.
نکات نحوی و معنایی کلی: - ساختار آیه با «إنَّ» آغاز میشود تا خبر را مؤکد کند.
- سه فعل گذشته «كفروا، صَدّوا، شاقّوا» رفتارهای گذشته را بیان میکنند که پس از روشن شدن هدایت رخ دادهاند.
- «لَن» نفی مؤکد آینده است؛ تأکید بر اینکه این مخالفتها به خدا هیچ زیانی نمیرساند.
- «سَيُحبِطُ» با «سَـ» نزدیک بودن وقوع را میرساند؛ نابودی اعمال نتیجهٔ الهیِ این رفتارهاست.
| 