047-025-093-محمد

« Back to Glossary Index
به يقين کسانی که بعد از واضح شدن هدایتهای قرآن به ایشان به عقب برگشتند و کفران کردند آن شيطنت کار برای ایشان آرایشهائی نشان داده و بندش را بر ایشان شل داده. (أَمْلَى یعنی افسار و بند او را طولانی کرد تا تصور کند آزادی دارد و طبق این معنا آن را مهلت داد معنا کرده اند.) (25)
متن آیه: إِنَّ الَّذينَ ارتَدّوا عَلىٰ أَدبارِهِم مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدَى ۙ الشَّيطانُ سَوَّلَ لَهُم وَأَملىٰ لَهُم

ترجمهٔ فارسیِ کل آیه: بی‌گمان کسانی که پس از آنکه راه هدایت برایشان روشن شد، به پشت بازگشتند (از ایمان برگشتند)، شیطان برایشان زشت‌کاری را آراست و برایشان آرزوها را دراز کرد.

————————————

جملهٔ ۱: إِنَّ الَّذينَ ارتَدّوا عَلىٰ أَدبارِهِم

ترجمه: قطعاً کسانی که به پشت خود بازگشتند (مرتد شدند)،

واژگان و نقش‌ها، ریشه و معنا:

  • إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ معنی: به‌راستی، قطعاً.
  • الَّذينَ: اسم موصول (جمع مذکر) در محلّ نصب اسمِ «إنّ»؛ معنی: کسانی که.
  • ارتَدّوا: فعل ماضی، جمع؛ ریشه: ر د د؛ باب افتعال (ارتدّ)، معنی: بازگشتند، از دین برگشتند (مرتد شدند).
  • عَلىٰ: حرف جر؛ معنی: بر، بر روی.
  • أَدبارِهِم: اسم مجرور به «على» + ضمیر جمع «هم»؛ مفرد: دُبُر/دَبر؛ ریشه: د ب ر؛ معنی: پشت‌ها/عقب‌هایشان؛ ترکیب: «ادبار» جمع «دبر» با اضافه به ضمیر «هم».

————————————

جملهٔ ۲: مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدَى

ترجمه: پس از آنکه هدایت برایشان آشکار شد،

واژگان و نقش‌ها، ریشه و معنا:

  • مِن: حرف جر؛ معنی: از.
  • بَعدِ: اسم مجرور به «من»؛ معنی: پس از.
  • ما: اسم موصول/مصدرية ظرفیّه؛ این‌جا برای «آن‌که/این‌که» می‌آید و جملهٔ بعد را وصل می‌کند.
  • تَبَيَّنَ: فعل ماضی؛ ریشه: ب ي ن؛ باب تفعّل؛ معنی: آشکار شد، روشن گردید.
  • لَهُمُ: جار و مجرور؛ «لِـ» حرف جر + «هم» ضمیر جمع؛ معنی: برای آنان.
  • الهُدَى: اسم مرفوع (فاعلِ «تبیّن» در ساخت غیرشخصی)؛ ریشه: ه د ي؛ معنی: هدایت، راه راست.

————————————

جملهٔ ۳: الشَّيطانُ سَوَّلَ لَهُم

ترجمه: شیطان برایشان آراست (وسوسه‌شان کرد و کارِ بد را زیبا جلوه داد)،

واژگان و نقش‌ها، ریشه و معنا:

  • الشَّيطانُ: اسم مرفوع (فاعل) با «ال» معرفه؛ ریشه: ش ي ط ن؛ معنی: شیطان.
  • سَوَّلَ: فعل ماضی؛ ریشه: س و ل؛ باب تفعیل؛ معنی: آراستنِ بدی، وسوسه کردن، زشت را زیبا نمودن.
  • لَهُم: جار و مجرور؛ «لِـ» حرف جر + «هم» ضمیر جمع؛ معنی: برای آنان.

————————————

جملهٔ ۴: وَأَملىٰ لَهُم

ترجمه: و برایشان درازآرزو کرد (آرزوها و امیدهای باطل را طولانی ساخت).

واژگان و نقش‌ها، ریشه و معنا:

  • وَ: حرف عطف؛ معنی: و.
  • أَملىٰ: فعل ماضی؛ ریشه: م ل ي؛ باب إفعال؛ معنی: مهلت دادن/آرزوها را دراز کردن، دل‌خوش کردن به آمال باطل.
  • لَهُم: جار و مجرور؛ «لِـ» حرف جر + «هم» ضمیر جمع؛ معنی: برای آنان.

توضیح نکتهٔ نحوی:

  • ساخت آیه با «إِنَّ» آغاز شده و «الَّذينَ» اسمِ «إنَّ» است؛ خبرِ «إنَّ» در این سیاق جملهٔ «الشَّيطانُ سَوَّلَ لَهُم وَأَملىٰ لَهُم» دانسته می‌شود، و عبارت «مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدَى» جار و مجرورِ حال/قید زمان برای «ارتدّوا» است. عبارت «عَلىٰ أَدبارِهِم» نیز متعلق به «ارتدّوا» است.
Nach oben scrollen