| آیه: وَالصَّافَّاتِ صَفًّا ترجمهٔ فارسی: سوگند به (فرشتگانی) که صف در صف میایستند. تحلیل نحوی و صرفی واژگان: - وَ: حرف عطف/قسم. در آغاز سورهها معمولاً «واوِ قسم» است؛ یعنی «سوگند به».
- الصَّافَّاتِ: اسم جمع مؤنث سالم، معرفه با «ال»، مجرور بهسبب حرف قسم (واو). وزن: فعّالات. ریشه: ص ف ف. معنای لغوی: صف کشیدن، ردیف شدن. «صافّات» یعنی «کسانی/چیزهایی که صف میبندند». در تفاسیر غالباً به فرشتگان اشاره دارد.
- صَفًّا: مفعولٌبه مطلق (مفعول مطلق)، مصدر مؤکّد برای بیان نوع/حالِ صفبستن. منصوب. ریشه: ص ف ف. نقش: تأکید و بیان چگونگی صفبستن (به صورت صفهای منظم).
ریشهها: - صَفَّ / یَصُفُّ / صَفًّا — ریشه ثلاثی: ص ف ف. دلالت بر ردیف کردن، منظم در کنار هم ایستادن.
- «الصافّات» اسمِ فاعلِ جمعِ مؤنث سالم از باب تضعیف (صَفَّ).
نوع جمله و معنا: - نوع جمله: جملهٔ قسمی (جملهٔ اسمیه با ادات قسم «واو»). خبرِ قسم در آیات بعد (۳۷:۲ به بعد) میآید یا محذوف در نظر گرفته میشود.
- معنا: خداوند سوگند یاد میکند به موجوداتی که منظم و پیدرپی صف میبندند؛ مشهورترین تطبیق، فرشتگانی است که برای عبادت یا اجرای فرمان الهی در صفوف منظم قرار میگیرند. این قسم برای جلب توجه و تأکید بر حقیقتی است که در ادامهٔ آیات بیان میشود.
| 