033-036-104-أحزاب

و هیچ مرد باایمانی و هیچ زن باایمانی را نرسد که چون خدا و پیامبرش در کاری حکم کنند، برای آنان در کارشان اختیار و انتخابی باشد؛ و هر کس خدا و پیامبرش را نافرمانی کند، قطعاً به گمراهی آشکاری افتاده است.

وَما كانَ لِمُؤمِنٍ وَلا مُؤمِنَةٍ

و هیچ مرد باایمانی و هیچ زن باایمانی را نسزد که چنین حقی داشته باشند
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف، به معنای «و»
• ما: حرف نفی
• كانَ: فعل ماضی ناقص، دلالت بر نفی شایستگی و امکان
• لِـ: حرف جر، برای اختصاص
• مُؤمِنٍ: اسم فاعل از ریشهٔ «أ م ن»، مفرد، مذکر، مجرور به لام، به معنای ایمان‌آورنده
• وَلا: حرف عطف + حرف نفی
• مُؤمِنَةٍ: اسم فاعل مؤنث از ریشهٔ «أ م ن»، مفرد، مجرور، به معنای زن ایمان‌آورنده

إِذا قَضَى اللَّهُ وَرَسولُهُ أَمرًا

هنگامی که خدا و پیامبرش در کاری حکم کنند
شرح واژه‌ها:

• إِذا: ظرف زمان، به معنای «هنگامی که»
• قَضَى: فعل ماضی، ریشهٔ «ق ض ي»، به معنای حکم کردن و پایان دادن
• اللَّهُ: اسم جلاله، فاعل مرفوع
• وَ: حرف عطف
• رَسولُهُ: «رَسول» اسم، مرفوع، مضاف + ضمیر «هُ» به خدا، به معنای فرستادهٔ او
• أَمرًا: اسم مفرد، منصوب، به معنای کار، فرمان، موضوع

أَن يَكونَ لَهُمُ الخِيَرَةُ مِن أَمرِهِم

که برای آنان در کارشان اختیار و انتخابی باشد
شرح واژه‌ها:

• أَن: حرف مصدری و ناصب
• يَكونَ: فعل مضارع ناقص منصوب، از ریشهٔ «ك و ن»
• لَهُم: جار و مجرور، «برای آنان»
• الخِيَرَةُ: اسم، از ریشهٔ «خ ي ر»، به معنای اختیار و حق انتخاب
• مِن: حرف جر
• أَمرِهِم: «أَمر» اسم مجرور، مضاف + ضمیر «هِم»، به معنای کار و شأن آنان

وَمَن يَعصِ اللَّهَ وَرَسولَهُ فَقَد ضَلَّ ضَلالًا مُبينًا

و هر کس خدا و پیامبرش را نافرمانی کند، به‌راستی دچار گمراهی آشکار شده است
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف
• مَن: اسم شرط، به معنای هر کس
• يَعصِ: فعل مضارع مجزوم، از ریشهٔ «ع ص ي»، به معنای نافرمانی کردن
• اللَّهَ: اسم جلاله، مفعول‌به منصوب
• وَ: حرف عطف
• رَسولَهُ: اسم منصوب، مضاف + ضمیر «هُ»، به معنای پیامبر او
• فَـ: حرف جواب شرط
• قَد: حرف تحقیق
• ضَلَّ: فعل ماضی، ریشهٔ «ض ل ل»، به معنای گمراه شد
• ضَلالًا: مصدر منصوب، تأکید بر گمراهی
• مُبينًا: صفت منصوب، از ریشهٔ «ب ي ن»، به معنای آشکار و روشن