خالِدينَ فيها ۚ حَسُنَت مُستَقَرًّا وَمُقامًا در آن [باغها / بهشتها] جاودانه میمانند؛ چه نیکو است آن جایِ ماندن و اقامتگاه.
خالِدينَ فيها - خالِدينَ
- ریشه: «خ ل د»
- وزن: اسم فاعل جمع مذکر سالم (مفرد: خالِد)
- معنا: جاودانه ماندگان، کسانی که همواره و برای همیشه در جایی میمانند و بیرون نمیروند.
- کاربرد: در قرآن غالباً دربارهی اهل بهشت یا اهل دوزخ به کار میرود؛ یعنی ماندگاری بدون پایان، نه موقت.
- فيها
- «في» = در
- «ها» = ضمیر متصل، مفرد مؤنث، به معنای «آن» (اشاره به بهشت یا باغهای بهشتی که در آیات قبل ذکر شده است).
- معنا: «در آن»؛ یعنی در همان بهشتی که در آیههای قبل توصیف شده است.
ترکیب «خالِدينَ فيها» یعنی:
«در آن برای همیشه ماندگارند / جاودانه در آن خواهند بود.»
حَسُنَت مُستَقَرًّا وَمُقامًا - حَسُنَت
- ریشه: «ح س ن»
- فعل ماضی (گذشته)، مفرد مؤنث غایب.
- معنا: نیکو شد، خوب است، چه نیکو است.
- چون فاعل آن «مستقرّ» یا مجموع «مستقرّ و مقام» است که از نظر لفظ یا معنا مؤنث گرفته شده، فعل به صورت مؤنث آمده است.
- در فارسی: «چه نیکوست» یا «نیکوست» ترجمه میشود.
- مُستَقَرًّا
- ریشه: «ق ر ر» با پیشوند «استـ» → «استقرار»
- نوع: مصدر میمی/اسم مکان یا اسم مصدر، به صورت «مفعولٌ به» یا «حال» (منصوب)
- معنا:
- جای قرار گرفتن، محل استقرار، محل آرام گرفتن.
- جایی که انسان در آن ساکن و آرام میشود، بدون اضطراب و کوچ.
- در فارسی: «جای ماندن»، «جای استقرار»، «محل آرامش و قرار».
- در اینجا مقصود: بهشت به عنوان «جای قرار دائمی» اهل ایمان.
- وَ
- حرف عطف: «و» به معنای «و» در فارسی؛ برای پیوند دادن دو واژه: «مستقرّ» و «مقام».
- مُقامًا
- ریشه: «ق و م»
- نوع: اسم مکان یا مصدر میمی، به صورت منصوب؛
- معنا:
- جای ایستادن و اقامت، محل سکونت و ماندن.
- میتواند هم «جای حضور» و هم «مدت اقامت» را برساند.
- در فارسی: «اقامتگاه»، «محل اقامت»، «جای ماندن و زندگی کردن».
مجموع عبارت «حَسُنَت مُستَقَرًّا وَمُقامًا» یعنی:
«چه نیکوست جای ماندن و اقامت آن»
یا
«آن، چه نیکو جایگاه استقرار و اقامتگاهی است.» در واقع، آیه دو نکته را با هم بیان میکند: - جاودانگی: «خالِدينَ فيها» → ماندن بدون پایان.
- کیفیت عالی آن جایگاه: «حَسُنَت مُستَقَرًّا وَمُقامًا» → هم محل استقرار و هم اقامت در آن، در نهایت خوبی و زیبایی است؛ یعنی نه خستگی، نه انتقال، نه ترس از تمام شدن نعمت.
| 