قُل لِلمُؤمِنينَ يَغُضّوا مِن أَبصارِهِم وَيَحفَظوا فُروجَهُم ۚ ذٰلِكَ أَزكىٰ لَهُم ۗ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما يَصنَعونَ
به مؤمنان بگو دیدگان خود را فروگیرند و دامان خود را حفظ کنند؛ این برای آنان پاکیزهتر است؛ همانا خداوند به آنچه انجام میدهند آگاه است.
۱) قُل لِلمُؤمِنينَترجمه: بگو به مؤمنان توضیح گرامری و واژگانی: - قُل: فعل امر، مفرد مذکر، از ریشهٔ ق-و-ل به معنای گفتن.
- لِـ: حرف جر، به معنای «به».
- المُؤمِنينَ: اسم مجرور به لام، جمع مذکر سالم، از ریشهٔ أ-م-ن به معنای ایمان آوردن، ایمن بودن.
- معنای واژهٔ مؤمن: ایمانآورنده، باورمند، کسی که به خدا و پیام او اعتماد دارد.
۲) يَغُضّوا مِن أَبصارِهِمترجمه: که دیدگان خود را فروگیرند توضیح گرامری و واژگانی: - يَغُضّوا: فعل مضارع مجزوم به حذف نون، صیغهٔ جمع مذکر، از ریشهٔ غ-ض-ض.
- معنای ریشه: کاستن، پایین آوردن، کم کردن.
- معنای واژه در اینجا: فرو گرفتن، کاهش دادن نگاه.
- مِن: حرف جر، دلالت بر تبعیض دارد؛ یعنی همهٔ نگاه نه، بلکه بخشی از آن.
- أَبصارِهِم: جمع بَصَر به معنای چشم یا بینایی، مضافالیه با ضمیر «هم».
- نکتهٔ معنایی: آیه دستور به نابینا شدن نمیدهد، بلکه کنترل و محدود کردن نگاه را بیان میکند.
۳) وَيَحفَظوا فُروجَهُمترجمه: و دامان خود را حفظ کنند توضیح گرامری و واژگانی: - وَ: حرف عطف.
- يَحفَظوا: فعل مضارع مجزوم به حذف نون، صیغهٔ جمع، از ریشهٔ ح-ف-ظ.
- معانی ریشه: نگهداشتن، مراقبت کردن، پاسداری.
- فُروجَهُم: جمع فَرج، به معنای اندام جنسی یا به طور کلی ناحیهٔ پوشیدهٔ بدن.
- معنای گسترده: حفظ عفت، خودداری از روابط و رفتارهای ناپسند جنسی.
۴) ذٰلِكَ أَزكىٰ لَهُمترجمه: این برای آنان پاکیزهتر است توضیح گرامری و واژگانی: - ذٰلِكَ: اسم اشارهٔ دور، اشاره به مجموعهٔ دستورات پیشین.
- أَزكىٰ: اسم تفضیل از ریشهٔ ز-ك-و / ز-ك-ي.
- معانی ریشه: پاک شدن، رشد کردن، فزونی یافتن.
- معنای واژه: پاکتر، شایستهتر، رشددهندهتر.
- لَهُم: جار و مجرور، به معنای «برای آنان».
۵) إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما يَصنَعونَترجمه: همانا خداوند به آنچه انجام میدهند آگاه است توضیح گرامری و واژگانی: - إِنَّ: حرف تأکید و نصب.
- اللَّهَ: اسم «إنّ» منصوب.
- خَبيرٌ: خبر «إنّ»، اسم فاعل از ریشهٔ خ-ب-ر.
- معنای ریشه: آگاهی دقیق، شناخت از درون.
- تفاوت با «علیم»: خبیر بر آگاهی همراه با دقت و جزئیات دلالت دارد.
- بِما: حرف جر + اسم موصول.
- يَصنَعونَ: فعل مضارع مرفوع، صیغهٔ جمع، از ریشهٔ ص-ن-ع.
- معنا: انجام دادن با قصد و برنامه، ساختن، عمل کردن.
| 