022-040-105-حج

همان کسانی که به ناحق از خانه‌های خود بیرون رانده شدند، جز به این سبب که می‌گفتند: پروردگار ما الله است. و اگر خدا مردم را به‌وسیلهٔ یکدیگر دفع نمی‌کرد، صومعه‌ها و کلیساها و کنیسه‌ها و مسجدهایی که نام خدا در آن‌ها بسیار برده می‌شود، قطعاً ویران می‌شد. و قطعاً خدا کسانی را که او را یاری می‌کنند یاری خواهد کرد. همانا خدا نیرومند و شکست‌ناپذیر است.

الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ

کسانی که به ناحق از خانه‌های خود بیرون رانده شدند، جز به این سبب که می‌گفتند: پروردگار ما الله است.

شرح واژه‌ها:

• الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ به معنی «کسانی که».
• أُخْرِجُوا: فعل ماضی مجهول، ریشه «خ ر ج»؛ بیرون رانده شدند.
• مِنْ: حرف جر؛ از.
• دِيَارِهِمْ: «دِيار» جمع «دار»، ریشه «د و ر»؛ خانه‌ها + ضمیر «هم».
• بِغَيْرِ: «باء» سببیت + «غير»؛ بدون.
• حَقٍّ: اسم، ریشه «ح ق ق»؛ حق، شایستگی.
• إِلَّا: حرف استثناء؛ جز.
• أَنْ: حرف مصدری.
• يَقُولُوا: فعل مضارع منصوب، ریشه «ق و ل»؛ بگویند.
• رَبُّنَا: «ربّ» اسم، ریشه «ر ب ب»؛ پروردگار + ضمیر «نا».
• اللَّهُ: اسم جلاله؛ خداوند یکتا.

وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ

و اگر خدا مردم را به‌وسیلهٔ یکدیگر دفع نمی‌کرد،

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• لَوْلَا: حرف شرط امتناعی؛ اگر نبود.
• دَفْعُ: مصدر، ریشه «د ف ع»؛ دفع کردن، بازداشتن.
• اللَّهِ: مضاف‌الیه.
• النَّاسَ: اسم جمع، ریشه «ن و س / أ ن س»؛ مردم.
• بَعْضَهُمْ: «بعض» اسم؛ گروهی از آنان.
• بِبَعْضٍ: «باء» وسیله + «بعض»؛ به‌وسیلهٔ گروهی دیگر.

لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ

قطعاً صومعه‌ها و کلیساها و کنیسه‌ها و مسجدها ویران می‌شد،

شرح واژه‌ها:

• لَـ: لام تأکید.
• هُدِّمَتْ: فعل ماضی مجهول، ریشه «ه د م»؛ ویران می‌شد.
• صَوَامِعُ: جمع «صومعة»، ریشه «ص و م»؛ عبادتگاه راهبان.
• وَ: حرف عطف.
• بِيَعٌ: جمع «بیعة»، ریشه «ب ي ع»؛ کلیسا.
• وَصَلَوَاتٌ: جمع «صلاة»، ریشه «ص ل و»؛ کنیسه‌های یهود.
• وَمَسَاجِدُ: جمع «مسجد»، ریشه «س ج د»؛ محل سجده.

يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا

که نام خدا در آن‌ها بسیار برده می‌شود.

شرح واژه‌ها:

• يُذْكَرُ: فعل مضارع مجهول، ریشه «ذ ك ر»؛ یاد می‌شود.
• فِيهَا: جار و مجرور + ضمیر؛ در آن‌ها.
• اسْمُ: اسم، ریشه «س م و»؛ نام.
• اللَّهِ: مضاف‌الیه.
• كَثِيرًا: قید، ریشه «ك ث ر»؛ بسیار.

وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ

و قطعاً خدا کسی را که او را یاری کند، یاری می‌دهد.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• لَيَنْصُرَنَّ: فعل مضارع با لام و نون تأکید، ریشه «ن ص ر»؛ حتماً یاری می‌کند.
• اللَّهُ: فاعل.
• مَنْ: اسم موصول؛ کسی که.
• يَنْصُرُهُ: فعل مضارع + ضمیر، ریشه «ن ص ر»؛ او را یاری می‌کند.

إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ

همانا خدا نیرومند و شکست‌ناپذیر است.

شرح واژه‌ها:

• إِنَّ: حرف تأکید.
• اللَّهَ: اسم إنّ.
• لَقَوِيٌّ: لام تأکید + صفت، ریشه «ق و ي»؛ بسیار نیرومند.
• عَزِيزٌ: صفت، ریشه «ع ز ز»؛ غالب، شکست‌ناپذیر.