يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا أَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ وَلا تَوَلَّوا عَنهُ وَأَنتُم تَسمَعونَ ای کسانی که ایمان آوردهاید، از خدا و پیامبرش فرمان ببرید و از او روی برمدانید در حالی که میشنوید.
جملهٔ ۱: يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا ترجمهٔ فارسی: ای کسانی که ایمان آوردهاید، تحلیل واژگان و نقشها: - يا: حرف ندا؛ برای صدا زدن مخاطب.
- أَيُّهَا: «أَيُّ» اسم ندا (منادی) مضاف و «ها» حرف تنبیه/زائده برای تنبیه سمع؛ نقش: منادی.
- الَّذينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ بدل یا صفت برای «أَيُّ».
- آمَنوا: فعل ماضی، صیغهٔ جمع مذکر غایب (هم آنان ایمان آوردند) ولی به اعتبار ندا، مخاطبان مرادند؛ ریشه: أ م ن؛ معنا: ایمان آوردند.
جملهٔ ۲: أَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ ترجمهٔ فارسی: از خدا و پیامبرش فرمان ببرید. تحلیل واژگان و نقشها: - أَطيعُوا: فعل امر، خطاب به جمع؛ ریشه: ط و ع (أطاعَ یُطيعُ)؛ معنا: فرمان ببرید/اطاعت کنید.
- اللَّهَ: اسم جلاله، مفعولٌبه اول برای «أطيعوا» با نصب.
- وَ: حرف عطف.
- رسولَهُ: «رسول» مفعولٌبه معطوف بر «اللَّهَ» با نصب، و «هُ» ضمیر متصل مضافٌإلیه به خدا (پیامبرِ او).
جملهٔ ۳: وَلا تَوَلَّوا عَنهُ ترجمهٔ فارسی: و از او روی برمگردانید. تحلیل واژگان و نقشها: - وَ: حرف عطف.
- لا: لا الناهیه؛ نهی.
- تَوَلَّوا: فعل مضارع مجزوم به «لا»ی نهی، صیغهٔ جمع؛ ریشه: و ل ي (تولّى)؛ معنا: روی برگردانید/اعراض کنید.
- عَنهُ: «عن» حرف جرّ + «هُ» ضمیر متصل (از او)؛ جار و مجرور متعلق به «تولّوا». ضمیر به خدا برمیگردد؛ برخی مفسران بازگشت را به «الله و رسوله» به اعتبار تغلیب میدانند.
جملهٔ ۴: وَأَنتُم تَسمَعونَ ترجمهٔ فارسی: در حالی که میشنوید. تحلیل واژگان و نقشها: - وَ: واو حالیه (بیانِ حالت).
- أَنتُم: ضمیر منفصل، مبتدا/صاحب حال؛ خطاب به جمع.
- تَسمَعونَ: فعل مضارع مرفوع، صیغهٔ جمع؛ ریشه: س م ع؛ معنا: میشنوید/شنوا هستید؛ خبر در محل حال برای «أنتم» (جملهٔ حالیه).
| 