008-001-094-أنفال

« Back to Glossary Index
از تو می پرسند آن اموال جدا شده از غنیمت جنگ برای چه کسی است، بگو آن اموال جدا شده مالِ الله و پیغمبر میباشد و شما از الله بترسید و به اصلاح میان خودتان بکوشید و الله و پیغمبرش را اطاعت نمائید، اگر مؤمن حقیقی میباشید (از آیات بعد پیداست که انفال عبارت است از مالهای زیاد آمده ای که از غنیمتهای جنگیِ جنگِ بدر بدستور پیغمبر اسلام و بر اساس آنچه خالق عالم بعد از تمام شدنِ جنگِ بدر به او غیر از طریقِ آیات قرآنی وحی کرده بود، جدا شد به این طریق که یک پنجم آنها جدا شود و چهار پنجم دیگر به نسبت کوشش و فعالیت جنگجویان مسلمان میان آنان تقسیم گردد، گروهی از مؤمنان که ایمان کمتری داشتند و علاقه کمتری به جنگ چون به همین نسبت مال دوست تر بودند توقع داشتند این مالها نیز میان مؤمنان تقسیم شود و متوجه نبودند که باید این پنج یک بر طبق آنچه در آیه 41 از این سوره وحی گردیده به مصارف ششگانه برسد) (1)

متن یکبار: يَسأَلونَكَ عَنِ الأَنفالِ ۖ قُلِ الأَنفالُ لِلَّهِ وَالرَّسولِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم ۖ وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ إِن كُنتُم مُؤمِنينَ

ترجمهٔ یکپارچهٔ فارسی: از تو دربارهٔ انفال می‌پرسند. بگو: انفال از آنِ خدا و پیامبر است. پس از خدا پروا کنید و میان خود را اصلاح نمایید، و از خدا و پیامبرش فرمان ببرید اگر مؤمنید.

— — —

جملهٔ ۱: يَسأَلونَكَ عَنِ الأَنفالِ

ترجمهٔ جمله: از تو دربارهٔ انفال می‌پرسند.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • يَسأَلونَكَ: فعل مضارع مرفوع (برای غایبان جمع)، ریشه: س-أ-ل (سأل)، معنا: می‌پرسند؛ «واو جمع» فاعل ضمنی، «کاف» مفعولٌ‌به (ضمیر خطاب مفرد: تو).
  • عَنِ: حرف جر، معنا: دربارهٔ/از.
  • الأَنفالِ: اسم مجرور به «عن»، ریشه: ن-ف-ل، معنا: انفال، غنایم اضافی/اموال عمومیِ بی‌صاحبِ معیّن.

— — —

جملهٔ ۲: قُلِ الأَنفالُ لِلَّهِ وَالرَّسولِ

ترجمهٔ جمله: بگو: انفال از آنِ خدا و پیامبر است.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • قُلْ: فعل امر، ریشه: ق-و-ل (قال)، معنا: بگو (مخاطب: پیامبر).
  • الأَنفالُ: مبتدا مرفوع، ریشه: ن-ف-ل، معنا: انفال.
  • لِلَّهِ: جار و مجرور خبر (متعلق به محذوف خبر مقدّم)، ریشه: ل-ه-ه (اسم جلاله: الله)، معنا: برای خدا/از آنِ خدا.
  • وَالرَّسولِ: معطوف بر «لِلَّهِ» با حرف عطف «و»، ریشه: ر-س-ل، معنا: پیامبر؛ مجرور به تبعیت از «لله». نکتهٔ نحوی: «الأَنفالُ» مبتدا و خبر آن جار و مجرور مقدّم «لله والرسول» است، تقدیر: الأَنفالُ مُستَحَقَّةٌ لِلَّهِ وَالرَّسولِ.

— — —

جملهٔ ۳: فَاتَّقُوا اللَّهَ

ترجمهٔ جمله: پس از خدا پروا کنید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • فَـ: فای تفریع/نتیجه، معنا: پس/بنابراین.
  • اتَّقُوا: فعل امر جمع (خطاب به جمع)، باب افتعال از ریشه: و-ق-ي (وقی)، معنا: پروا کنید/تقوا پیشه کنید؛ واو جماعت: فاعل.
  • اللَّهَ: مفعولٌ‌به (منصوب)، اسم جلاله.

— — —

جملهٔ ۴: وَأَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم

ترجمهٔ جمله: و میان خود را اصلاح نمایید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • وَ: حرف عطف.
  • أَصلِحوا: فعل امر جمع، ریشه: ص-ل-ح (اصلح)، معنا: اصلاح کنید؛ واو جماعت: فاعل.
  • ذاتَ: مفعولٌ‌به اول (منصوب)، ریشه: ذ-و-ت/ذ-ا-ت (ذات)، معنا: حقیقت/وضع/حال؛ در ترکیب اضافی.
  • بَينِكُم: مضافٌ‌الیهِ مجرور (بینِ + ضمیر جمع «کم»)، ریشه: ب-ي-ن، معنا: میانِ شما. توضیح ترکیب: «ذاتَ بَينِكُم» ترکیب اضافی، اصطلاحاً یعنی «روابط و پیوندهای میان شما».

— — —

جملهٔ ۵: وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ

ترجمهٔ جمله: و از خدا و پیامبرش فرمان ببرید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • وَ: حرف عطف.
  • أَطيعُوا: فعل امر جمع، ریشه: ط-و-ع (طاع)، معنا: اطاعت کنید؛ واو جماعت: فاعل.
  • اللَّهَ: مفعولٌ‌به اول (منصوب).
  • وَرَسولَهُ: معطوف بر مفعول، «رسولَ» مفعولٌ‌به دوم (منصوب)، ریشه: ر-س-ل؛ «هُ» ضمیر متصل: مضافٌ‌الیهِ (ضمیر غایب به خدا: پیامبرِ او).

— — —

جملهٔ ۶: إِن كُنتُم مُؤمِنينَ

ترجمهٔ جمله: اگر مؤمن هستید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • إِن: حرف شرط جازم/حرف ربط شرطی، معنا: اگر.
  • كُنتُم: فعل ماضی ناقص (کان) + ضمیر جمع فاعلی «تم»، ریشه: ك-و-ن (کان)، معنا: بودید/باشید (در ساخت شرطی، معادل «اگر هستید»).
  • مُؤمِنينَ: خبر «كان» منصوب به یاءِ جمع مذکر سالم، ریشه: أ-م-ن (آمَنَ)، معنا: ایمان‌آورندگان/مؤمنان.

یادداشت‌های معنایی کوتاه:

  • «الأَنفال»: در اصطلاح تفسیری، اموالی چون غنیمت‌های جنگی و اموال عمومی که مالک شخصی ندارند و تدبیر آنها به خدا و پیامبر (و پس از او، حاکم مشروع) واگذار شده است.
  • پیوند منطقی آیات: پرسش از مالکیت/تقسیم انفال، پاسخ الهی دربارهٔ مرجعیت، سپس سه دستور عملی: تقوا، اصلاح روابط داخلی، و اطاعت از خدا و رسول؛ با قید «اگر مؤمنید» برای تأکید بر شرط ایمانِ راستین.
Nach oben scrollen