004-176-099-نساء

يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ ۚ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ ۚ فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

از تو فتوا می‌خواهند. بگو خداوند دربارهٔ کَلاله به شما فتوا می‌دهد: اگر مردی بمیرد و فرزندی نداشته باشد و او را خواهری باشد، پس برای آن خواهر نیمی از آنچه بر جای گذاشته است خواهد بود، و او (برادر) از آن خواهر ارث می‌برد اگر برای او فرزندی نباشد. پس اگر دو خواهر باشند، برای آن دو، دو سومِ آنچه بر جای گذاشته است خواهد بود. و اگر برادران و خواهرانی باشند، پس برای مرد به اندازهٔ سهم دو زن است. خداوند برای شما بیان می‌کند تا گمراه نشوید، و خداوند به هر چیزی داناست.

يَسْتَفْتُونَكَ

ترجمه: از تو فتوا می‌خواهند.
توضیح:

• يَسْتَفْتُونَ: فعل مضارع، باب استفعال، از ریشهٔ «ف ت و». معنا: درخواست فتوا کردن، پرسش دربارهٔ حکم.
• كَ: ضمیر متصل، مفعول‌به، خطاب به پیامبر.
• ریشهٔ «فتى» در اصل به معنای توضیح دادن و روشن ساختن حکم بوده است.

قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ

ترجمه: بگو خداوند دربارهٔ کَلاله به شما فتوا می‌دهد.
توضیح:

• قُلْ: فعل امر از «قال».
• اللَّهُ: مبتدا.
• يُفْتِيكُمْ: فعل مضارع، باب إفعال، از ریشهٔ «ف ت و»، به معنی حکم شرعی بیان کردن؛ «كم» ضمیر مفعول.
• فِي: حرف جر.
• الْكَلَالَةِ: اسم مجرور، از ریشهٔ «ك ل ل». معناهای گفته‌شده: کسی که نه پدر دارد و نه فرزند؛ یا موردی از ارث بدون اصل و فرع.

إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ

ترجمه: اگر مردی بمیرد و برای او فرزندی نباشد.
توضیح:

• إِنْ: شرطیه.
• امْرُؤٌ: اسم، به معنای مرد یا انسان مذکر، فاعل.
• هَلَكَ: فعل ماضی، ریشهٔ «ه ل ك»، به معنای نابود شدن یا مردن.
• لَيْسَ: فعل ناقص نفی.
• لَهُ: جار و مجرور، خبر «ليس».
• وَلَدٌ: اسم «ليس»، به معنای فرزند، شامل پسر و دختر.

وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ

ترجمه: و او را خواهری باشد، پس برای آن خواهر نیمِ آنچه بر جای گذاشته است خواهد بود.
توضیح:

• وَلَهُ: حرف عطف + جار و مجرور، بیان مالکیت.
• أُخْتٌ: اسم، از ریشهٔ «أ خ و»، مؤنث «أخ».
• فَلَهَا: فاء نتیجه + جار و مجرور.
• نِصْفُ: اسم، به معنای نصف.
• مَا: اسم موصول.
• تَرَكَ: فعل ماضی از ریشهٔ «ت ر ك»، به معنای باقی گذاشتن.

وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ

ترجمه: و او (برادر) از آن خواهر ارث می‌برد اگر برای او فرزندی نباشد.
توضیح:

• وَهُوَ: ضمیر منفصل، مبتدا.
• يَرِثُهَا: فعل مضارع از «و ر ث»، به معنای ارث بردن؛ «ها» ضمیر مفعول به، اشاره به خواهر.
• إِنْ: شرطیه.
• لَمْ: حرف نفی جازم.
• يَكُنْ: فعل ناقص مضارع مجزوم از «كان».
• لَهَا: جار و مجرور.
• وَلَدٌ: اسم «يكن»، فرزند.

فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ

ترجمه: پس اگر دو نفر باشند، برای آن دو، دو سوم آنچه بر جای گذاشته است خواهد بود.
توضیح:

• فَإِنْ: فاء تفریع + شرطیه.
• كَانَتَا: فعل ماضی ناقص، تثنیهٔ مؤنث.
• اثْنَتَيْنِ: عدد، تأکید بر دو بودن.
• فَلَهُمَا: جار و مجرور، خبر مقدم.
• الثُّلُثَانِ: مثنای «ثلث»، به معنای دو سوم.
• مِمَّا: «من» + «ما»، تبعیض.
• تَرَكَ: فعل ماضی.

وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ

ترجمه: و اگر برادران باشند، مرد و زن، پس برای مرد برابرِ سهمِ دو زن است.
توضیح:

• وَإِنْ: حرف عطف + شرطیه.
• كَانُوا: فعل ماضی ناقص، جمع مذکر.
• إِخْوَةً: جمع «أخ»، خبر «كان».
• رِجَالًا وَنِسَاءً: حال یا تمییز، بیان جنسیت.
• فَلِلذَّكَرِ: جار و مجرور، خبر مقدم.
• مِثْلُ: اسم، به معنای همانند.
• حَظِّ: اسم، به معنای سهم و بهره.
• الْأُنْثَيَيْنِ: مثنای «أنثى»، دو زن.

يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا

ترجمه: خداوند برای شما بیان می‌کند تا گمراه نشوید.
توضیح:

• يُبَيِّنُ: فعل مضارع، باب تفعيل، از ریشهٔ «ب ي ن»، به معنای روشن ساختن.
• اللَّهُ: فاعل.
• لَكُمْ: جار و مجرور.
• أَنْ: حرف مصدریه.
• تَضِلُّوا: فعل مضارع منصوب، از ریشهٔ «ض ل ل»، به معنای گمراه شدن.

وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

ترجمه: و خداوند به هر چیزی داناست.
توضیح:

• وَاللَّهُ: حرف عطف + اسم جلاله، مبتدا.
• بِكُلِّ: جار و مجرور، بیان فراگیری.
• شَيْءٍ: اسم نکره، هر چیز.
• عَلِيمٌ: صفت مشبهه از ریشهٔ «ع ل م»، به معنای دانای مطلق.