004-173-099-نساء

پس آنان که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، خدا پاداششان را به‌طور کامل به آنان می‌دهد و از فضل خود بر آنان می‌افزاید؛ و اما کسانی که سر باز زدند و تکبّر ورزیدند، آنان را به عذابی دردناک گرفتار می‌کند و برای خود جز خدا هیچ سرپرست و هیچ یاوری نخواهند یافت.

فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
پس امّا کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند

توضیح گرامری و واژگانی:

• فَـ: حرف تفریع، دلالت بر نتیجه و ادامه سخن دارد.
• أمّا: حرف شرط و تفصیل، برای جدا کردن دو گروه یا دو حالت می‌آید.
• الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر، به معنای «کسانی که».
• آمَنُوا: فعل ماضی جمع، از ریشه «أ م ن»، به معنای ایمان آوردن، باور کردن با اطمینان.
• وَ: حرف عطف.
• عَمِلُوا: فعل ماضی جمع، از ریشه «ع م ل»، به معنای انجام دادن، عمل کردن.
• الصَّالِحَاتِ: جمع مؤنث سالم، از ریشه «ص ل ح»، به معنای کارهای درست، شایسته، اصلاح‌کننده.

فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ
پس پاداششان را به‌طور کامل به آنان می‌دهد و از بخشش خود بر آنان می‌افزاید

توضیح گرامری و واژگانی:

• فَـ: حرف تفریع، بیان نتیجه ایمان و عمل صالح.
• يُوَفِّيهِمْ: فعل مضارع، باب تفعیل، از ریشه «و ف ي»، به معنای کامل ادا کردن؛ «هم» ضمیر مفعولی جمع.
• أُجُورَهُمْ: جمع «أجر»، از ریشه «أ ج ر»، به معنای پاداش، مزد؛ «هم» مضاف‌الیه.
• وَ: حرف عطف.
• يَزِيدُهُمْ: فعل مضارع، از ریشه «ز ي د»، به معنای افزودن؛ «هم» مفعول.
• مِنْ: حرف جر.
• فَضْلِهِ: «فضل» از ریشه «ف ض ل»، به معنای افزونی، بخشش، عطای بدون استحقاق؛ «ه» ضمیر به خدا بازمی‌گردد.

وَأَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَاسْتَكْبَرُوا
و امّا کسانی که سر باز زدند و تکبّر ورزیدند

توضیح گرامری و واژگانی:

• وَ: حرف عطف.
• أمّا: حرف شرط و تفصیل، آغاز دسته دوم.
• الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر.
• اسْتَنْكَفُوا: فعل ماضی جمع، باب استفعال، از ریشه «ن ك ف»، به معنای امتناع کردن، روی برتافتن با بی‌میلی.
• وَ: حرف عطف.
• اسْتَكْبَرُوا: فعل ماضی جمع، باب استفعال، از ریشه «ك ب ر»، به معنای خودبزرگ‌بینی کردن، تکبر ورزیدن.

فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
پس آنان را به عذابی دردناک عذاب می‌کند

توضیح گرامری و واژگانی:

• فَـ: حرف تفریع، نتیجه رفتار گروه دوم.
• يُعَذِّبُهُمْ: فعل مضارع، باب تفعیل، از ریشه «ع ذ ب»، به معنای عذاب دادن؛ «هم» مفعول.
• عَذَابًا: مصدر منصوب، برای تأکید و بیان نوع عذاب.
• أَلِيمًا: صفت «عذاب»، از ریشه «أ ل م»، به معنای دردناک، رنج‌آور.

وَلا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلا نَصِيرًا
و برای خود جز خدا هیچ سرپرست و هیچ یاوری نخواهند یافت

توضیح گرامری و واژگانی:

• وَ: حرف عطف.
• لا: حرف نفی.
• يَجِدُونَ: فعل مضارع جمع، از ریشه «و ج د»، به معنای یافتن.
• لَهُمْ: جار و مجرور، بیان مالکیت یا اختصاص.
• مِنْ دُونِ: ترکیب جر، به معنای «جز، غیر از».
• اللَّهِ: اسم جلاله، مضاف‌الیه.
• وَلِيًّا: اسم منصوب، از ریشه «و ل ي»، به معنای سرپرست، پشتیبان، نزدیک.
• وَلا: حرف عطف همراه با نفی.
• نَصِيرًا: اسم منصوب، از ریشه «ن ص ر»، به معنای یاری‌دهنده، یاور.