إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقًا بهراستی کسانی که کفر ورزیدند و ستم کردند، خدا هرگز برای اینکه گناهانشان را بیامرزَد و نه برای اینکه ایشان را به راهی هدایت کند، نخواهد بود.
- إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَظَلَمُوا
- ترجمهٔ فارسی: بهراستی آن کسانی که کافر شدند و ستم کردند
- توضیح واژهها:
- إِنَّ: حرف تأکید و قطع، به معنی «بهراستی» یا «بیگمان».
- الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر، به معنی «کسانی که».
- كَفَرُوا (کَفَرَ + واو جمع ماضی): از ریشهٔ ک-ف-ر به معنی نپذیرفتن، کفر ورزیدن؛ در اینجا به معنای ایمان نداشتن یا انکار حق است.
- وَ: حرف عطف، «و».
- ظَلَمُوا (ظَلَمَ + واو جمع ماضی): از ریشهٔ ظ-ل-م به معنی ستم کردن، جور کردن؛ شامل ظلم به دیگران یا ظلم به نفس و ترک عدالت میشود.
- لَم يَكُنِ اللَّهُ لِيَغفِرَ لَهُمْ
- ترجمهٔ فارسی: خدا هرگز برای اینکه گناهانشان را بیامرزَد (نخواهد بود)
- توضیح واژهها:
- لَمْ: حرف نفی در ماضی (نفی گذشتهٔ معنوی)، برای نفی وقوع یا عدم تحقق چیزی به کار رفته است.
- يَكُنِ: فعل مضارع ناقص از کلمهٔ كَانَ به معنی «بودن»، پس ترکیب لَم يَكُنْ بهمعنی «نبود» یا «نخواهد بود» در این زمینهٔ بلاغی است.
- اللَّهُ: لفظ جلاله، «خدا».
- لِيَغفِرَ: لَـ (لامِ غایت یا لامِ تأکید غرض) + يَغفِرَ (فعل مضارع مصدرية المضارع من غفر)؛ به معنی «تا بیامرزَد» یا «برای اینکه بیامرزَد».
- لَهُمْ: لَـ (حرف اضافه) + هُمْ (ضمیر جمع)؛ به معنی «به ایشان» یا «گناهانشان».
نکتهٔ صرفی-نحوی کوچک: ساختار «لَم يَكُنِ اللَّهُ لِيَفْعَلَ» نوعی تأکید بر ناممکن بودن یا امتناع است؛ بهگونهای که مفاد آیه میگوید خدا در مقام نیت یا حدوث کاری برای آمرزیدن آنان قرار ندارد.
- وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقًا
- ترجمهٔ فارسی: و نه برای اینکه ایشان را به راهی هدایت کند.
- توضیح واژهها:
- وَلَا: «و» (عطف) + «لا» نفی؛ یعنی «و نه».
- لِيَهْدِيَهُمْ: لَـ (لام غایت/سببی) + يَهْدِيَ (فعل مضارع از هدى به معنی هدایت کردن) + هُمْ (ضمیر مفعولی جمع)؛ «تا ایشان را هدایت کند» یا «برای هدایت ایشان».
- طَرِيقًا: مصدر مفعولی یا ظرف نکره به معنی «راه» یا «مسیر»؛ به صورت منصوب با تنوین فتح برای تاکید بر مفهوم «هیچ راهی» یا «هیچ گونه راه».
نکتهٔ معنایی: ترکیب جمله نشان میدهد که کسانی که هم کفر ورزیدند و هم ستم کردند، حالتشان چنان است که خداوند نه آنان را میآمرزد و نه هدایتشان میکند؛ تأکید بر حتمیت نتیجهٔ اعمالشان در این آیه است. | 