فَبِظُلمٍ مِنَ الَّذينَ هادوا حَرَّمنا عَلَيهِم طَيِّباتٍ أُحِلَّت لَهُم وَبِصَدِّهِم عَن سَبيلِ اللَّهِ كَثيرًا پس بهسبب ستمِ کسانی که یهود بودند، چیزهای پاک و حلال را بر آنها حرام کردیم و نیز بسیار آنان را از راه خدا بازداشتیم.
- فَبِظُلمٍ مِنَ الَّذينَ هادوا
- ترجمهٔ فارسی جمله: پس بهسبب ستمِ کسانی که یهود شدند/یهودیان
- توضیحات واژهها:
- فَ: حرف عطف و در اینجا مبتدا به معنی «پس/بنابراین».
- بِظُلْمٍ: «بِ» حرف جر علت یا سبب همراه با اسم «ظلم» در حالت نصبی (با کسرهٔ نکره)؛ «ظلم» به معنی ستم، جفا، بیعدالتی است.
- مِنَ: حرف تقسیم یا نسبت و در اینجا نسبت به گروه؛ «مِنَ الَّذينَ» = «از کسانی که».
- الَّذينَ: ضمیر نسبت، جمع برای «کسی که»؛ به معنی «کسانی که».
- هادُوا (هاَدُوا نوشته و در متن شما «هاَدُوا» آمده است ولی شکل صحیح در متن قرآن «هاَدُوا» نیست؛ معمولاً «هَادُّوا» یا «هَادُوا» بهصورت مصدر یا فعل آمده): در اینجا مصدر/صفت به معنی «یهودی شدند/یهودیان» یا «آنانی که یهود گرفتند». در ترکیبهای قرآنی «الَّذينَ هادُوا» مراد «کسانی که یهود شدند» یا «یهودیان».
- حَرَّمنا عَلَيهِم طَيِّباتٍ أُحِلَّت لَهُم
- ترجمهٔ فارسی جمله: چیزهای پاک و حلال را که برایشان حلال شده بود بر آنان حرام گردانیدیم.
- توضیحات واژهها:
- حَرَّمنا: فعل ماضی مبنی بر «ما حرام کردیم». ریشه «حرّم» به معنی ممنوع ساختن، تحریم کردن.
- عَلَيهِم: «بر ایشان» یا «علیهٔ ایشان»؛ «علیهم» مفعول یا متعلق فعل است.
- طَيِّباتٍ: جمع «طهّرت/طیّب» به معنی چیزهای پاک، نیکو، حلال؛ در زمینهٔ احکام غذایی به معنی خوردنیها و چیزهای حلال و پاک است.
- أُحِلَّت: فعل ماضی/passive یا اسم مفعول به معنی «حلال شدهاند» یا «برایشان حلال اعلام شده بود».
- لَهُم: «برای آنان/به آنان». ترکیب «أُحِلَّت لَهُم» = «برایشان حلال شده بود».
- ترکیب جمله: «حَرَّمنا عَلَيهِم طَيِّباتٍ أُحِلَّت لَهُم» یعنی «ما چیزهای پاکی را که برایشان حلال شده بود، بر ایشان حرام کردیم».
- وَبِصَدِّهِم عَن سَبيلِ اللَّهِ كَثيرًا
- ترجمهٔ فارسی جمله: و بهسبب بازگرداندنشان (مانعشدنشان) از راه خدا بسیار (آنها را باز داشتیم).
- توضیحات واژهها:
- وَ: حرف عطف «و».
- بِصَدِّهِم: «بِ» حرف علت؛ «صدّ» به معنی بازداشتن، مانع شدن؛ «صدِّهم» یعنی «بازداشتنِ ایشان/عمل بازداشتن از چیزی». ساخت «بِصَدِّهِم» = «بهسبب بازداشتنِ ایشان».
- عَن: حرف جر «از».
- سَبيلِ: «راهِ»؛ «سبیلِ اللَّهِ» = «راه خدا»، یعنی راه هدایت، دین الهی، مسیر حق.
- اللَّهِ: اسم خدا.
- كَثيرًا: قید «بسیار/بهطور فراوان». در اینجا نشان میدهد که بازداشتن از راه خدا بسیار بوده یا تأثیر وسیع داشته.
- تفسیر نحوی/معنایی: «و بهسبب اینکه آنها مردم را از راه خدا باز میداشتند بسیار (ما آنان را معاقب کردیم)»؛ بهعبارتی جملهی دوم و سوم علت و نتیجه را توضیح میدهند: بهخاطر ستم و مانعشدنشان از راه خدا، حرامهایی را بر آنها قرار دادیم و آنان را بسیار بازداشتیم.
| 