004-062-099-نساء

متن کامل آیه (عربی)

فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا

ترجمهٔ فارسی

پس چگونه است حال آنان، آنگاه که به سبب آنچه دست‌هایشان از پیش فراهم کرده است دچار مصیبتی می‌شوند، سپس نزد تو می‌آیند و به خدا سوگند می‌خورند که ما جز نیکی و توفیق قصدی نداشتیم.

جمله‌به‌جمله با ترجمه و شرح

فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ

ترجمه:
پس چگونه است (حال آنان) وقتی که مصیبتی به آنان می‌رسد؟

شرح گرامر و واژگان:

• فَـ: حرف تفریع؛ پیونددهنده به مطالب پیشین و نشان‌دهندهٔ نتیجه یا پیامد.
• كَيْفَ: اسم استفهام؛ برای پرسش تعجب‌آمیز، به معنای «چگونه / چه حالی دارند».
• إِذَا: ظرف زمان آینده با معنای شرطی؛ «آنگاه که / وقتی که».
• أَصَابَتْ: فعل ماضی مؤنث مفرد؛ فاعل آن «مصيبة» است.
• هُمْ: ضمیر مفعولی؛ «آنها را».
• مُصِيبَةٌ: اسم مؤنث؛ فاعل فعل «أصابت»، به معنای بلا، گرفتاری، مصیبت.

نکتهٔ معنایی:
پرسش «فكيف» برای سرزنش و هشدار است، نه پرسش حقیقی.

بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ

ترجمه:
به سبب آنچه دست‌هایشان از پیش انجام داده است.

شرح گرامر و واژگان:

• بِـ: حرف جر؛ بیان سبب.
• مَا: اسم موصول؛ «آنچه».
• قَدَّمَتْ: فعل ماضی مؤنث؛ فاعل آن «أيدٍ» (جمع غیرعاقل) است.
• أَيْدِيهِمْ: جمع «يد» با ضمیر؛ کنایه از اعمال و کردار آنان.

نکتهٔ معنایی:
«دست‌ها» در عربی کنایه از اعمال اختیاری انسان است، نه دست جسمانی.

ثُمَّ جَاءُوكَ

ترجمه:
سپس نزد تو می‌آیند.

شرح گرامر و واژگان:

• ثُمَّ: حرف عطف با فاصلهٔ زمانی و معنای ترتیب.
• جَاءُوا: فعل ماضی جمع؛ «آمدند».
• كَ: ضمیر مفعولی؛ خطاب به پیامبر.

نکتهٔ معنایی:
«ثمّ» نشان می‌دهد آمدن نزد پیامبر بعد از وقوع مصیبت و با فاصله انجام می‌شود.

يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ

ترجمه:
در حالی که به خدا سوگند می‌خورند.

شرح گرامر و واژگان:

• يَحْلِفُونَ: فعل مضارع جمع؛ حالت استمرار یا حال را نشان می‌دهد.
• بِاللَّهِ: جار و مجرور؛ سوگند خوردن با نام خدا.

نکتهٔ معنایی:
فعل مضارع، حالت تظاهر همیشگی آنان به سوگند را القا می‌کند.

إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا

ترجمه:
که ما جز نیکی و سازگاری چیزی نخواسته‌ایم.

شرح گرامر و واژگان:

• إِنْ: حرف نفی (نه شرط)؛ همراه با «إلّا» برای حصر می‌آید.
• أَرَدْنَا: فعل ماضی با ضمیر جمع؛ «خواستیم».
• إِلَّا: ادات استثناء؛ برای محدود کردن معنا.
• إِحْسَانًا: مفعول به؛ نیکی، کار خوب.
• وَتَوْفِيقًا: معطوف بر «إحسانًا»؛ سازگاری، هماهنگی، آشتی دادن.

نکتهٔ معنایی:
ترکیب «إِنْ … إِلَّا» بیانگر ادعای انحصار است؛ یعنی وانمود می‌کنند نیتشان فقط خیر بوده، در حالی که بستر آیه خلاف آن را نشان می‌دهد.