«إِن تَجتَنِبوا كَبائِرَ ما تُنهَونَ عَنهُ نُكَفِّر عَنكُم سَيِّئَاتِكُم وَنُدخِلكُم مُدخَلًا كَريمًا» ترجمه:
اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی میشوید دوری کنید، بدیهایتان را از شما میپوشانیم و شما را در جایگاهی کریم و شایسته وارد میکنیم.
إِن تَجتَنِبوا كَبائِرَ ما تُنهَونَ عَنهُ ترجمه:
اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی میشوید دوری کنید، توضیح واژهها و ساختار: - إِن
حرف شرط است، به معنی «اگر».
در عربی وقتی با فعل مضارع بیاید، معمولاً شرطی است که جواب آن در ادامه میآید. - تَجتَنِبوا
فعل مضارع، مخاطب جمع (شما).
ریشه: «اجتنب» از مادّهی «جنب» به معنی «کنار بودن، دور شدن».
معنای دقیق: «دوری کنید»، «اجتناب کنید»، یعنی خودتان را کنار بکشید و نزدیک نشوید.
نکته: قرآن فقط نمیگوید «ترک کنید»، بلکه میگوید «اجتناب کنید»؛ یعنی حتی به حاشیهی آن گناه هم نزدیک نشوید. - كَبائِرَ
جمع «کبیرة»؛ یعنی «گناهان بزرگ».
در اصطلاح دینی، «کبائر» گناهانی هستند که:- برای آنها تهدید شدید آمده،
- یا وعدهی عذاب داده شده،
- یا حدّ و مجازات مشخص شرعی دارند،
- یا صراحتاً حرام شمرده شدهاند.
مانند: شرک، قتل نفس، زنا، خوردن ربا، عقوق والدین، شهادت دروغ، خوردن مال یتیم و…
- ما تُنهَونَ عَنهُ
- ما
اسم موصول، یعنی «آنچه که».
در اینجا به معنی: «چیزهایی که از آن نهی میشوید». - تُنهَونَ
فعل مضارع مجهول، مخاطب جمع.
ریشه: «نَهى» به معنی «بازداشتن، منع کردن».
«تنهون»: «نهی میشوید»، یعنی به شما گفته میشود: «نکنید»، «دوری کنید». - عَنهُ
«از آن». ضمیر «ه» به «ما» برمیگردد؛ یعنی از آن چیزهایی که از آن نهی شدهاید.
ترکیب کل عبارت:
«اگر شما از گناهان بزرگی که از آنها نهی میشوید دوری کنید…»
شرط این است: اجتناب از کبائرِ مناهی (چیزهایی که خدا شما را از آن منع کرده).
نُكَفِّر عَنكُم سَيِّئَاتِكُم ترجمه:
بدیهایتان را از شما میپوشانیم / میزداییم. توضیح واژهها و ساختار: - نُكَفِّر
فعل مضارع، متکلم مع الغیر (ما).
ریشه: «کَفَرَ» در اصل به معنی «پوشاندن» است؛ کشاورز را «کافر» میگفتند چون دانه را زیر خاک پنهان میکند.
در اینجا «نُكَفِّر» یعنی: «میپوشانیم»، «میزداییم»، «پاک میکنیم».
در اصطلاح دینی:
یعنی خدا آثار گناهان کوچک را میپوشاند، از بین میبرد، و شما را به خاطر آنها مؤاخذه نمیکند. - عَنكُم
«از شما».
حاکی از این است که این گناهان از «دامن شما» و از «نامهی عمل شما» برداشته میشود. - سَيِّئَاتِكُم
جمع «سیئة»؛ یعنی «بدیها، کارهای بد».
اضافهی «سیئات» به «کم» یعنی «بدیهای شما».
نکته مهم:
مفسران گفتهاند:- وقتی میگوید از «کبائر» اجتناب کنید،
- و در عوض «سیئات» شما را میپوشانیم،
غالباً «سیئات» اینجا به گناهان کوچکتر و لغزشهای جزئی تفسیر شده است؛
یعنی: اگر از گناهان بزرگ دوری کنید، خدا از لغزشهای کوچک شما درمیگذرد و آنها را پاک میکند.
معنای کل جمله:
«ما بدیها و گناهان (کوچک) شما را میپوشانیم و محو میکنیم.»
وَنُدخِلكُم مُدخَلًا كَريمًا ترجمه:
و شما را در جایگاهی کریم و شایسته وارد میکنیم. توضیح واژهها و ساختار: - وَ
حرف عطف، یعنی «و».
نشان میدهد این یک نعمت اضافه بر نعمت قبلی (آمرزش گناهان) است؛ هم گناه را میپوشاند، هم جایگاهی عالی عطا میکند. - نُدخِلكُم
فعل مضارع، متکلم مع الغیر (ما)، با ضمیر مفعولی «کم» (شما).
ریشه: «دخل» یعنی «وارد شدن».
«نُدخِل» یعنی «وارد میکنیم».
با «کم» یعنی «شما را وارد میکنیم». - مُدخَلًا
مصدر میمی / اسم مکان یا نوعی مفعول مطلق؛
دو احتمال مهم در معنا:- اسم مکان: یعنی «جایگاه ورود، محل ورود» → جایی که وارد آن میشوید.
- مفعول مطلق نوعی: اشاره به نوعِ «داخل کردن»، یعنی «دخولی کریمانه و شایسته».
بیشتر مفسران در این آیه آن را به معنی «جایگاه ورود» گرفتهاند؛ یعنی «به مکانی کریم داخل میشوید».
مراد اصلی: بهشت و در مرتبهای پایینتر، هر مقام پرشرافتی در آخرت.
- كَريمًا
صفت برای «مُدخَلًا».
«کریم» یعنی:- باارزش، شریف، بزرگ،
- همراه با احترام، لطف و نعمت فراوان،
- از هر پستی و خواری دور.
وقتی دربارهی «مُدخَل» میآید، یعنی: - جایگاهی آبرومند،
- پر از نعمت،
- همراه با احترام الهی،
- و دور از هرگونه خواری و رنج.
معنای کل جمله:
«و شما را وارد جایگاهی باارزش، شایسته، آبرومند و سرشار از نعمت میکنیم.»
مرادش در درجهی اول «بهشت» است؛ هم از نظر مکان (بهشت) و هم از نظر نوع ورود (ورود با احترام، نه با شرمندگی).
جمعبندی معنای کلی آیه:
آیه یک قانون عمومی را بیان میکند:
اگر بنده، - از گناهان بزرگ که خدا آنها را بهطور جدی ممنوع کرده دوری کند،
خدا در مقابل: - خطاها و لغزشهای کوچک او را میپوشاند و میبخشد،
- و در آخرت، او را با احترام و در جایگاهی کریمانه (بهشت و مقام آبرومند) وارد میکند.
| 