وَلا تُؤتُوا السُّفَهاءَ أَموالَكُمُ الَّتي جَعَلَ اللَّهُ لَكُم قِيامًا وَارزُقوهُم فيها وَاكسوهُم وَقولوا لَهُم قَولًا مَعروفًا - وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا
- ترجمه: و به نادانان اموال خود را که خدا برای شما وسیلهای برای نگاهداری و تأمین قرار داده است، ندهید.
- توضیح واژهها:
- وَلَا: حرف نفی و نهی — به معنی «مکن» یا «نکنید».
- تُؤْتُوا (از فعل أَعْطَى): شما بدهید یا میبخشید. صورت مضارع مخاطب جمع مؤنث یا مذکر؛ در اینجا به معنی «به آنها ندهید/واگذار نکنید».
- السُّفَهَاءَ (مفرد: سَفِیه): جمع «سفیه» به معنی نادانان، بیفهمان، کسانی که قوهٔ تشخیص مالی یا اقتصادی ندارند یا زود هوسباز میشوند. در متون فقهی و قرآنی اغلب به کسانی که اهل تصرف درست در مال نیستند اشاره دارد.
- أَمْوَالَكُمُ: مضافالیه ضمیر «شما» — اموالِ شما، داراییهای شما.
- الَّتِي: اسم موصول مؤنث — «که».
- جَعَلَ اللَّهُ: فعل ماضی + فاعل — «خدا قرار داده است».
- لَكُمْ: مفعول یا مضافالیه ضمیر مخاطب جمع — «برای شما».
- قِيَامًا: مصدر یا اسم مفعول به معنای «پایه، نگهداری، تأمین»؛ در این آیه به همراه «التی جعل الله لكم قیامًا» معنی اینکه خدا این اموال را وسیلهای برای استقرار، کمک و تأمین خانواده و نیازهای شما قرار داده است. در تفسیرها «قیام» گاهی به معنی «وسیلهٔ معاش و برپا داشتن زندگی» آمده است.
- وَارْزُقُوهُم فِيهَا
- ترجمه: و در آن (اموال) برایشان روزی بدهید (آنها را از راه صحیح روزیرسانی کنید).
- توضیح واژهها:
- وَ: حرف عطف — «و».
- ارزقوهم (اِرْزُقُوهُمْ): از ریشه «رُزق» به معنی روزی دادن، تأمین معیشت کردن؛ فعل امری به صورت مخاطب جمع: «به آنان روزی رسانید».
- فِيهَا: قیدی به معنی «در آن» یا «از آن» — اشاره به اموالی که قبلاً ذکر شد؛ یعنی از همان اموال برایشان روزی و تأمین فراهم کنید.
- وَأَكْسُوهُم
- ترجمه: و آنان را بپوشانید (لباس و پوشششان را فراهم کنید).
- توضیح واژهها:
- وَ: «و».
- أَكْسُوهُم (اکسوهُم): از ریشه «کسَا» به معنی پوشاندن؛ فعل امری «به آنان لباس دهید/بپوشانیدشان».
- کاربرد در آیه: معیشت و پوشاک از جمله نیازهای ضروریاند که باید از اموال برای نادانان ـ که قادر به ادارهٔ مال خود نیستند ـ فراهم شود.
- وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا
- ترجمه: و با ایشان سخنی نیکو و شایسته بگویید.
- توضیح واژهها:
- وَ: «و».
- قُولُوا: فعل امری به معنی «بگویید» یا «سخن بگویید»؛ مخاطب جمع.
- لَهُمْ: «به ایشان».
- قَوْلًا: اسم مفعول از «قول» به معنی سخن یا کلام.
- مَعْرُوفًا: صفت «معروف» در حالت مفعولی — یعنی نیکو، پسندیده، شایسته؛ در اینجا به معنی سخنی که با مهربانی، حُسن خلق، احترام و به صورت مناسب گفته شود. در تفسیرهای اخلاقی و فقهی معمولاً مراد سخن نرم، محترمانه و محافظتکننده از کرامت آن فرد است، نه تحقیر یا بیاحترامی.
|
