رَبَّنا إِنَّكَ مَن تُدخِلِ النّارَ فَقَد أَخزَيتَهُ ۖ وَما لِلظّالِمينَ مِن أَنصارٍ جمله ۱: رَبَّنا - ترجمه: پروردگارِ ما!
- رَبَّ: اسم؛ معنا: پروردگار، صاحب تربیت و پرورش؛ ریشه: ر-ب-ب؛ وزن: فَعَل (اسم جامد)، در اصل مصدر یا اسم جنس؛ باب: —
- نا: ضمیر متصل (متکلم مع الغیر)؛ معنا: ما؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
جمله ۲: إِنَّكَ مَن تُدخِلِ النّارَ فَقَد أَخزَيتَهُ - ترجمه: بیگمان تو هر که را به آتش درآوری، یقیناً او را رسوا کردهای.
- إِنَّ: حرف مشبّه بالفعل؛ معنا: همانا/بهراستی؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- كَ: ضمیر مخاطب مفرد (متصل به إنّ)؛ معنا: تو؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- مَن: اسم موصول عام؛ معنا: هر که/آنکه؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- تُدخِلِ: فعل مضارع مجزوم (بهسبب جزم در صله یا بنا بر قرائت کسره به جهت التقاء ساکنین)؛ معنا: داخل میکنی/درمیآوری؛ ریشه: د-خ-ل؛ وزن: تُفْعِلْ؛ باب: إفعال
- النّارَ: اسم معرفه با الف و لام؛ معنا: آتش (دوزخ)؛ ریشه: ن-و-ر/ن-ي-ر (اسم جامد، غالباً غیر ثلاثی مُشتق دانسته نمیشود)؛ وزن: فَعال؛ باب: —
- فَقَد: فَ حرف تفریع + قد حرف تحقیق/تقلیل (اینجا تحقیق)؛ معنا: پس بهراستی/پس یقیناً؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- أَخزَيتَهُ: فعل ماضی + ضمیر مفعولی؛ معنا: رسوا کردیِ او/او را خوار ساختی؛ ریشه: خ-ز-ي؛ وزن: أَفْعَلْتَ؛ باب: إفعال
- هُ: ضمیر مفعولی مفرد مذکر؛ معنا: او را؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
جمله ۳: وَما لِلظّالِمينَ مِن أَنصارٍ - ترجمه: و ستمکاران را هیچ یاوری نیست.
- وَ: حرف عطف؛ معنا: و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- ما: حرف نفی (نافیة للجنس در ساختار خبری این جمله)؛ معنا: نیست/هیچ نیست؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- لِ: حرف جر (لام اختصاص/استحقاق)؛ معنا: برای/را؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- الظّالِمينَ: اسم جمع سالم مذکر مجرور؛ معنا: ستمکاران؛ ریشه: ظ-ل-م؛ وزن: فاعِلین؛ باب: — (اسم فاعل از باب افعال ثلاثی مجرد: ظَلَمَ)
- مِن: حرف جر زائده برای تأکید نفی؛ معنا: هیچ/از؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
- أَنصارٍ: جمع تَکسیر؛ معنا: یاران/یاوران؛ ریشه: ن-ص-ر؛ وزن: أَفْعال (جمع نصیر/ناصر)؛ باب: —
ترجمه کل آیه: پروردگارِ ما! بیگمان هر که را تو به آتش درآوری، یقیناً او را رسوا کردهای، و ستمکاران را هیچ یاوری نیست. | 