متن کامل آیه (عربی): كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ۗ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۖ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ - كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ
- ترجمه: هر نفسی چشنده مرگ است.
- كُلُّ: نوع: اسم (مضاف)؛ معنا: همه/هر؛ ریشه: ك-ل-ل؛ وزن: فُعْل؛ باب: —
- نَفْسٍ: نوع: اسم (مضافٌإلیه، نکره مجرور)؛ معنا: نفس/جان؛ ریشه: ن-ف-س؛ وزن: فَعْل؛ باب: —
- ذَائِقَةُ: نوع: اسم فاعل مؤنث مفرد مرفوع (خبر برای مبتدا محذوف یا صفت برای نفس به اعتبار خبر)؛ معنا: چشنده؛ ریشه: ذ-و-ق؛ وزن: فَاعِلَة؛ باب: ثلاثی مجرد (ذاقَ)
- الْمَوْتِ: نوع: اسم معرفه مجرور (مضافٌإلیه برای ذائقة به تقدیر مضاف)؛ معنا: مرگ؛ ریشه: م-و-ت؛ وزن: فَعْل؛ باب: —
- وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
- ترجمه: و در حقیقت، پاداشهای شما در روز قیامت بهطور کامل به شما داده میشود.
- وَ: نوع: حرف عطف؛ معنا: و؛ ریشه: — ؛ وزن: — ؛ باب: —
- إِنَّمَا: نوع: أداة حصر/تاکید؛ معنا: جز این نیست/همانا فقط؛ ریشه: — ؛ وزن: — ؛ باب: —
- تُوَفَّوْنَ: نوع: فعل مضارع مجهول مرفوع (مخاطب جمع)؛ معنا: بهطور کامل داده میشوید/وفا داده میشود؛ ریشه: و-ف-ي؛ وزن: تُفَعَّلُونَ (اصل: تُوَفَّوْنَ از باب تفعیل مجهول: وَفَّى يُوَفِّي)؛ باب: تفعیل (مجهول)
- أُجُورَكُمْ: نوع: اسم جمع مضاف + ضمیر مضافالیه (کم) منصوب مفعولٌبه؛ معنا: پاداشهای شما؛ ریشه: أ-ج-ر؛ وزن: فُعُول (جمع أَجْر)؛ باب: —
- يَوْمَ: نوع: ظرف زمان منصوب؛ معنا: روز؛ ریشه: ي-و-م؛ وزن: فَعْل؛ باب: —
- الْقِيَامَةِ: نوع: اسم معرفه مجرور مضافٌإلیه؛ معنا: قیامت؛ ریشه: ق-و-م؛ وزن: فِعَالَة؛ باب: —
- فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ
- ترجمه: پس هر که از آتش کنار زده شد و به بهشت درآورده شد، یقیناً رستگار شد.
- فَ: نوع: حرف تفریع/نتیجه؛ معنا: پس؛ ریشه: — ؛ وزن: — ؛ باب: —
- مَنْ: نوع: اسم شرط جازم/موصول؛ معنا: هر که؛ ریشه: — ؛ وزن: — ؛ باب: —
- زُحْزِحَ: نوع: فعل ماضی مجهول؛ معنا: دور گردانیده شد/کنار زده شد؛ ریشه: ز-ح-ز-ح (مضاعف رباعی: زَحْزَحَ)؛ وزن: فُعْفِلَ (مجهول باب تفعیل رباعی)؛ باب: تفعیل رباعی (مجهول)
- عَنِ: نوع: حرف جر؛ معنا: از/دور از؛ ریشه: — ؛ وزن: — ؛ باب: —
- النَّارِ: نوع: اسم معرفه مجرور؛ معنا: آتش؛ ریشه: ن-و-ر/ن-ا-ر (مصدر سامی مشترک)؛ وزن: فَعَال؛ باب: —
- وَ: نوع: حرف عطف؛ معنا: و؛ —
- أُدْخِلَ: نوع: فعل ماضی مجهول؛ معنا: داخل گردانیده شد/وارد شد (به دست دیگری وارد شد)؛ ریشه: د-خ-ل؛ وزن: أُفْعِلَ؛ باب: إفعال (مجهول)
- الْجَنَّةَ: نوع: اسم معرفه منصوب مفعولٌبهِ ثانی در اصل برای أدخل (در ساخت معلوم)؛ معنا: بهشت؛ ریشه: ج-ن-ن؛ وزن: فَعَّلَة (اسم جنس مکسر/اسم مفرد)؛ باب: —
- فَقَدْ: نوع: فاء نتیجه + قد تحقیق؛ معنا: پس قطعاً؛ —
- فَازَ: نوع: فعل ماضی معلوم؛ معنا: رستگار شد/پیروز شد؛ ریشه: ف-و-ز؛ وزن: فَعَلَ (فَازَ: ناقص واوی)؛ باب: ثلاثی مجرد
- وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ
- ترجمه: و زندگی دنیا جز کالای فریب نیست.
- وَ: نوع: حرف عطف؛ معنا: و؛ —
- مَا: نوع: حرف نفی (ما الحاجزة/ما النافية)؛ معنا: نیست؛ —
- الْحَيَاةُ: نوع: اسم معرفه مرفوع (مبتدا)؛ معنا: زندگی؛ ریشه: ح-ي-ي؛ وزن: فَعَالَة؛ باب: —
- الدُّنْيَا: نوع: صفت برای الحیاة (مرفوع/مؤنث افعل تفضیل دُنْيَا ← أَدْنَى مؤنث)؛ معنا: دنیا/پستتر؛ ریشه: د-ن-و؛ وزن: فُعْلَى (مؤنث أفعل: أَدْنَى)؛ باب: —
- إِلَّا: نوع: أداة استثناء/حصر؛ معنا: جز/مگر؛ —
- مَتَاعُ: نوع: اسم مرفوع (خبر مرفوع بعد از إلا، تقدیراً خبر برای ما الحجازیه)؛ معنا: کالای بهرهگرفتنی/متاع؛ ریشه: م-ت-ع؛ وزن: مَفَال (مصدر/اسم جنس)؛ باب: —
- الْغُرُورِ: نوع: مضافٌإلیه مجرور؛ معنا: فریب/غرور؛ ریشه: غ-ر-ر؛ وزن: فُعُول؛ باب: —
ترجمه یکجای آیه: هر نفسی چشنده مرگ است، و جز این نیست که پاداشهای شما بهتمامی در روز قیامت به شما داده میشود؛ پس هر که از آتش دور داشته شود و به بهشت درآورده گردد، بهراستی رستگار شده است؛ و زندگی دنیا جز کالای فریب نیست. | 