003-145-095-آل عمران

• وَما كانَ لِنَفسٍ أَن تَموتَ إِلّا بِإِذنِ اللَّهِ
  • و هیچ نفسی نیست که بمیرد مگر به اجازه خدا.
  • وَ: حرف عطف، و، —
  • ما: حرف نفی/نافیة للجنس در این ساخت، نه/هیچ، —
  • كانَ: فعل ماضی ناقص، بود/باشد، ریشه: ك-و-ن، وزن: فَعَلَ، باب: مجرد ثلاثی
  • لِـ: حرف جر، برای/سزاوارِ، —
  • نَفْسٍ: اسم، نفس/جان، ریشه: ن-ف-س، وزن: فَعْل، باب: —
  • أَن: حرف مصدریه/نصاب، که/تا، —
  • تَموتَ: فعل مضارع منصوب، بمیرد، ریشه: م-و-ت، وزن: تَفْعُلُ (اصل مَوْت)، باب: مجرد ثلاثی
  • إِلّا: أداة استثناء، مگر/جز، —
  • بِإِذْنِ: اسم مجرور، به اجازه/به فرمان، ریشه: أ-ذ-ن، وزن: فِعْل، باب: —
  • اللَّهِ: اسم علم (لفظ جلاله)، خدا، ریشه: أ-ل-ه، وزن: —، باب: —
• كِتابًا مُؤَجَّلًا
  • نوشته‌ای مقرّر و مدت‌دار.
  • كِتابًا: اسم منصوب (حال/تمييز)، نوشته/تقدیر، ریشه: ك-ت-ب، وزن: فِعال، باب: —
  • مُؤَجَّلًا: اسم مفعول منصوب (صفت)، به تأخیر افتاده/مدت‌دار، ریشه: أ-ج-ل، وزن: مُفَعَّل، باب: تفعیل (أَجَّلَ)
• وَمَن يُرِد ثَوابَ الدُّنيا نُؤتِهِ مِنها
  • و هر که پاداش دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم.
  • وَ: حرف عطف، و، —
  • مَن: اسم شرط، هر که/کسی که، —
  • يُرِدْ: فعل مضارع مجزوم (جواب شرط مقدر)، بخواهد، ریشه: ر-و-د، وزن: يُفْعِلُ، باب: إفعال (أَرادَ)
  • ثَوابَ: اسم منصوب (مفعول‌به)، پاداش، ریشه: ث-و-ب، وزن: فَعال، باب: —
  • الدُّنيا: اسم مضاف‌الیه/بدل، دنیا/این جهان، ریشه: د-ن-و، وزن: فُعْلى (صفت مؤنث افعل)، باب: —
  • نُؤتِهِ: فعل مضارع مرفوع + ضمیر مفعولی، به او می‌دهیم، ریشه: أ-ت-ي، وزن: نُفْعِلُ (نؤتي)، باب: إفعال (آتَى/يُؤْتي)
  • مِنْها: حرف جر + ضمیر، از آن، —
• وَمَن يُرِد ثَوابَ الآخِرَةِ نُؤتِهِ مِنها
  • و هر که پاداش آخرت را بخواهد، از آن به او می‌دهیم.
  • وَ: حرف عطف، و، —
  • مَن: اسم شرط، هر که/کسی که، —
  • يُرِدْ: فعل مضارع مجزوم، بخواهد، ریشه: ر-و-د، وزن: يُفْعِلُ، باب: إفعال
  • ثَوابَ: اسم منصوب (مفعول‌به)، پاداش، ریشه: ث-و-ب، وزن: فَعال، —
  • الآخِرَةِ: اسم مجرور (مضاف‌الیه)، آخرت/جهان دیگر، ریشه: أ-خ-ر، وزن: فاعِلَة، —
  • نُؤتِهِ: فعل مضارع مرفوع + ضمیر مفعولی، به او می‌دهیم، ریشه: أ-ت-ي، وزن: نُفْعِلُ، باب: إفعال
  • مِنْها: حرف جر + ضمیر، از آن، —
• وَسَنَجزِي الشّاكِرينَ
  • و به‌زودی سپاسگزاران را پاداش خواهیم داد.
  • وَ: حرف عطف، و، —
  • سَـ: حرف استقبال (حرف آینده نزدیک)، به‌زودی/خواه، —
  • نَجْزِي: فعل مضارع مرفوع، پاداش می‌دهیم، ریشه: ج-ز-ي، وزن: نَفْعِلُ (نَفْعُل/نَفْعِل قیاسی؛ جزى يَجْزي)، باب: مجرد ثلاثی
  • الشّاكِرِينَ: اسم منصوب (مفعول‌به جمع مذکر سالم)، سپاسگزاران، ریشه: ش-ك-ر، وزن: فاعِلین، باب: —

ترجمه کل آیه: هیچ نفسی جز به اجازه خدا نمی‌میرد، نوشته‌ای با اجل معیّن. و هر که پاداش دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم؛ و هر که پاداش آخرت را بخواهد، از آن به او می‌دهیم. و به‌زودی سپاسگزاران را پاداش خواهیم داد.