- كُنتُم خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَت لِلنّاسِ
- شما بهترین امّتی هستید که برای مردم پدید آورده شدهاید.
- كُنتُم: فعل ماضی ناقص (کان)، ضمیر: واو جمع + تم. معنا: بودید. ریشه: ك-و-ن. وزن: فُعْلْتُم (صرف کان). باب: ثلاثی مجرد.
- خَيرَ: اسم تفضیل منصوب. معنا: بهترین. ریشه: خ-ي-ر. وزن: فَعْل. باب: جامد/غير مشتق از باب صرفی.
- أُمَّةٍ: اسم مؤنث مفرد مجرور. معنا: امّت، جامعه. ریشه: أ-م-م. وزن: فُعَّة. باب: ثلاثی مجرد.
- أُخرِجَت: فعل ماضی مجهول. معنا: بیرون آورده شد/پدید آورده شد. ریشه: خ-ر-ج. وزن: أُفْعِلَت. باب: إفعال (مجهول).
- لِلنّاسِ: جار و مجرور. معنا: برای مردم. ریشه: ن-ا-س. وزن: فَعال (ناس). باب: اسم جمع.
- تَأمُرونَ بِالمَعروفِ
- به کار نیک فرمان میدهید.
- تَأمُرونَ: فعل مضارع مرفوع + واو جمع. معنا: فرمان میدهید. ریشه: أ-م-ر. وزن: تَفْعُلونَ. باب: ثلاثی مجرد.
- بِالمَعروفِ: جار و مجرور. معنا: به معروف، کار پسندیده. ریشه: ع-ر-ف. وزن: مَفْعول. باب: اسم مشتق از ثلاثی (مصدر میمی/اسم مفعول به کار رفته به معنای معروفِ شناختهشده).
- وَتَنهَونَ عَنِ المُنكَرِ
- و از کار زشت بازمیدارید.
- وَ: حرف عطف. معنا: و.
- تَنهَونَ: فعل مضارع + واو جمع. معنا: بازمیدارید/نهی میکنید. ریشه: ن-ه-ي. وزن: تَفْعَلونَ (تَفْعَونَ با حذف یاء در اصل). باب: ثلاثی مجرد.
- عَنِ: حرف جر. معنا: از.
- المُنكَرِ: اسم مجرور معرفه. معنا: منکر، زشت. ریشه: ن-ك-ر. وزن: مُفْعَل (مصدر میمی/اسم مفعول معنایی). باب: اسم مشتق از ثلاثی.
- وَتُؤمِنونَ بِاللَّهِ
- و به خدا ایمان میآورید.
- وَ: حرف عطف. معنا: و.
- تُؤمِنونَ: فعل مضارع + واو جمع. معنا: ایمان میآورید. ریشه: أ-م-ن. وزن: تُفْعِلونَ. باب: إفعال (آمَنَ يُؤْمِنُ).
- بِاللَّهِ: جار و مجرور. معنا: به خدا. ریشه: ل-ه (الله علم). وزن: فَعَّل (اسم عَلَم، خارج از اوزان معمول). باب: جامد.
- وَلَو آمَنَ أَهلُ الكِتابِ لَكانَ خَيرًا لَهُم
- و اگر اهلِ کتاب ایمان میآوردند، قطعاً برایشان بهتر بود.
- وَلَو: واو عطف + لو شرطیه. معنا: و اگر (حتی اگر).
- آمَنَ: فعل ماضی. معنا: ایمان آورد. ریشه: أ-م-ن. وزن: أَفْعَلَ (مصرف خاص فعل آمن). باب: إفعال.
- أَهلُ: اسم مرفوع. معنا: اهل. ریشه: أ-ه-ل. وزن: فَعْل. باب: ثلاثی مجرد.
- الكِتابِ: اسم مجرور مضافالیه. معنا: کتاب (تورات و انجیل). ریشه: ك-ت-ب. وزن: فِعال. باب: ثلاثی مجرد.
- لَكانَ: لامِ تأکید + فعل ماضی ناقص (کان). معنا: قطعاً بود. ریشه: ك-و-ن. وزن: فَعَلَ (صرف کان). باب: ثلاثی مجرد.
- خَيرًا: اسم تفضیل منصوب خبر کان. معنا: بهتر. ریشه: خ-ي-ر. وزن: فَعْل. باب: جامد.
- لَهُم: جار و مجرور. معنا: برای آنان. ریشه: ل-ه (ضمیر هم). وزن: —. باب: ضمیر.
- مِنهُمُ المُؤمِنونَ
- از میان آنان مؤمنانی هستند.
- مِنهُمُ: جار و مجرور + ضمیر جمع. معنا: از ایشان. ریشه: م-ن (من)، هـ-م (هم). وزن: —. باب: حرف + ضمیر.
- المُؤمِنونَ: اسم جمع مرفوع. معنا: مؤمنان. ریشه: أ-م-ن. وزن: مُفْعِلونَ (جمع مُؤمِن). باب: اسم فاعل از إفعال.
- وَأَكثَرُهُمُ الفاسِقونَ
- و بیشترِ آنان فاسقاند.
- وَ: حرف عطف. معنا: و.
- أَكثَرُهُمُ: اسم تفضیل مضاف + ضمیر. معنا: بیشترِ آنان. ریشه: ك-ث-ر. وزن: أَفْعَلُ. باب: صیغه تفضیل.
- الفاسِقونَ: جمع مرفوع. معنا: فاسقان. ریشه: ف-س-ق. وزن: فاعِلونَ (جمع فاسِق). باب: اسم فاعل از ثلاثی مجرد.
ترجمه کامل آیه: شما بهترین امّتی هستید که برای مردم پدید آورده شدهاید؛ به کار نیک فرمان میدهید و از کار زشت بازمیدارید و به خدا ایمان میآورید. و اگر اهلِ کتاب ایمان میآوردند، قطعاً برایشان بهتر بود؛ از میان آنان مؤمنانی هستند، و بیشترشان فاسقاند. | 