- وَمِن أَهلِ الكِتابِ مَن إِن تَأمَنهُ بِقِنطارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيكَ
- و از اهلِ کتاب کسانی هستند که اگر به آنان بارِ سنگینی بسپاری، آن را به تو بازمیگردانند.
- وَ: حرف عطف، معنا: و
- مِن: حرف جر، معنا: از
- أَهلِ: اسم، جمع/مضاف، معنا: اهل، ریشه: أهل، وزن: فَعْل، باب: —
- الكِتابِ: اسم، معنا: کتاب (کتاب آسمانی)، ریشه: ك-ت-ب، وزن: فِعال، باب: —
- مَن: اسم موصول، معنا: کسی که، ریشه: —، وزن: —، باب: —
- إِن: حرف شرط، معنا: اگر
- تَأمَنهُ: فعل مضارع، معنا: او را امانت بسپاری/به او اعتماد کنی؛ ریشه: أ-م-ن، وزن: تَفْعَلْهُ، باب: أفعل (همزه وصل در اصل «أمِن»)، ضمیر: هُ = او
- بِقِنطارٍ: جار و مجرور، معنا: با قِنطار (مال بسیار)، ریشه: ق-ن-ط-ر، وزن: فِعْلال، باب: —
- يُؤَدِّهِ: فعل مضارع، معنا: آن را ادا میکند/بازمیگرداند؛ ریشه: أ-د-ي، وزن: يُفَعِّلْهُ، باب: تفعیل، ضمیر: هِ = آن
- إِلَيكَ: جار و مجرور، معنا: به سوی تو؛ ریشه: إ-ل-ي، وزن: إِلى + ضمیر، باب: —
- وَمِنهُم مَن إِن تَأمَنهُ بِدينارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيكَ إِلّا ما دُمتَ عَلَيهِ قائِمًا
- و از آنان کسانی هستند که اگر به آنان دیناری بسپاری، آن را به تو بازنمیگردانند؛ مگر تا وقتی که پیوسته پیگیرِ او باشی.
- وَ: حرف عطف، معنا: و
- مِنهُم: جار و مجرور + ضمیر، معنا: از ایشان؛ ریشه: م-ن، هُم = ایشان
- مَن: اسم موصول، معنا: کسی که
- إِن: حرف شرط، معنا: اگر
- تَأمَنهُ: فعل مضارع، معنا: او را امانت بسپاری/به او اعتماد کنی؛ ریشه: أ-م-ن، وزن: تَفْعَلْهُ، باب: أفعل، ضمیر: هُ
- بِدينارٍ: جار و مجرور، معنا: با دینار (پولی اندک)، ریشه: د-ن-ا-ر (معرّب لاتینی)، وزن: فِعال، باب: —
- لا: حرف نفی، معنا: نه/نمی
- يُؤَدِّهِ: فعل مضارع، معنا: آن را ادا نمیکند/بازنمیگرداند؛ ریشه: أ-د-ي، وزن: يُفَعِّلْهُ، باب: تفعیل، ضمیر: هِ
- إِلَيكَ: جار و مجرور، معنا: به سوی تو
- إِلّا: أداة استثناء، معنا: مگر
- ما: اسم مصدر/موصول مصدری، معنا: تا وقتی که/آنچه
- دُمتَ: فعل ماضی ناقص (کان و أخواتها: دام)، معنا: پایدار/ادامه دادی؛ ریشه: د-و-م، وزن: فُعْتَ (اصل: دُمْتَ)، باب: فعل (ناقِص)
- عَلَيهِ: جار و مجرور، معنا: بر او/دربارهی او؛ ریشه: ع-ل-و، وزن: على + ضمیر
- قائِمًا: اسم فاعل/حال، معنا: ایستاده/پایدار و پیگیر؛ ریشه: ق-و-م، وزن: فاعِل، باب: قام يقوم
- ذٰلِكَ بِأَنَّهُم قالوا لَيسَ عَلَينا فِي الأُمِّيّينَ سَبيلٌ
- این به سببِ آن است که گفتند: بر ما در حقِ بیسوادان/غیر یهودیان راهی (مسئولیتی) نیست.
- ذٰلِكَ: اسم اشاره، معنا: آن/این
- بِأَنَّهُم: حرف جر + أنَّ + ضمیر، معنا: به سبب اینکه آنان؛ ریشه: —، هُم = آنان
- قالوا: فعل ماضی، معنا: گفتند؛ ریشه: ق-و-ل، وزن: فَعَلوا، باب: قال يقول
- لَيسَ: فعل ناقص، معنا: نیست؛ ریشه: ل-ي-س، وزن: ليس، باب: —
- عَلَينا: جار و مجرور + ضمیر، معنا: بر ما
- فِي: حرف جر، معنا: در
- الأُمِّيّينَ: اسم جمع، معنا: امّیها/غیر اهل کتاب (در این سیاق: غیر یهودیان)، ریشه: أ-م-م، وزن: أُفِّيعين (جمع منسوب: أُمِّيّ)، باب: نسبت
- سَبيلٌ: اسم، معنا: راه/مسیر/مسئولیت/حق مؤاخذه؛ ریشه: س-ب-ل، وزن: فَعيل، باب: —
- وَيَقولونَ عَلَى اللَّهِ الكَذِبَ وَهُم يَعلَمونَ
- و بر خدا دروغ میگویند، در حالی که خود میدانند.
- وَ: حرف عطف، معنا: و
- يَقولونَ: فعل مضارع، معنا: میگویند؛ ریشه: ق-و-ل، وزن: يَفْعُلونَ، باب: قال يقول
- عَلَى: حرف جر، معنا: بر
- اللَّهِ: اسم جلاله، معنا: خدا؛ ریشه: أ-ل-ه، وزن: فَعّال (اسم خاص)، باب: —
- الكَذِبَ: اسم مصدر/مفعول، معنا: دروغ؛ ریشه: ك-ذ-ب، وزن: فَعِل (مصدر کَذِب)، باب: —
- وَهُم: واو حال + ضمیر، معنا: در حالی که ایشان
- يَعلَمونَ: فعل مضارع، معنا: میدانند؛ ریشه: ع-ل-م، وزن: يَفْعَلونَ، باب: فعل
ترجمهٔ کل آیه: و از اهلِ کتاب کسانی هستند که اگر به او بارِ فراوانی بسپاری آن را به تو بازمیگرداند، و از آنان کسانی هستند که اگر به او حتی دیناری بسپاری آن را به تو بازنمیگرداند مگر تا وقتی که پیوسته بر او ایستاده و پیگیر باشی. این به سببِ آن است که گفتند: در حقِ غیر یهودیان بر ما هیچ راهی (مسئولیتی) نیست؛ و بر خدا دروغ میگویند در حالی که خود میدانند. | 