- قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ
- بگو: ای اهلِ کتاب
- قُلْ: فعل امر، معنی: بگو، ریشه: ق-و-ل، وزن: فُلْ (امر از قالَ)، باب: ناقص واوی
- يَا: حرف ندا، معنی: ای، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- أَهْلَ: اسم، معنی: اهل/گروه، ریشه: أ-ه-ل، وزن: فَعْل، باب: —
- الْكِتَابِ: اسم معرفه، معنی: کتاب (کتاب آسمانی)، ریشه: ك-ت-ب، وزن: فِعَال، باب: —
- تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ
- بیایید به سخنی عادلانه که میان ما و شما مشترک است
- تَعَالَوْا: فعل امر جمع، معنی: بیایید، ریشه: ع-ل-و، وزن: تَفاعَلوا، باب: تفاعُل
- إِلَىٰ: حرف جر، معنی: به/سوی، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- كَلِمَةٍ: اسم نکره، معنی: کلمه/سخن، ریشه: ك-ل-م، وزن: فَعِلَة، باب: —
- سَوَاءٍ: صفت، معنی: برابر/عادلانه، ریشه: س-و-ي، وزن: فَعال/سَواء، باب: —
- بَيْنَنَا: ظرف/جار و مجرور مضافالیه، معنی: میانِ ما، ریشه: ب-ي-ن، وزن: فَعْل، باب: —
- وَبَيْنَكُمْ: حرف عطف + ظرف، معنی: و میانِ شما، ریشه: ب-ي-ن، وزن: فَعْل، باب: —
- أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ
- که جز خدا را نپرستیم
- أَنْ: حرف مصدریه (با ادغام در لا)، معنی: که، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- لَا: حرف نافی/کفّ و منع، معنی: نه/نفی، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- نَعْبُدَ: فعل مضارع منصوب، معنی: بپرستیم/نپرستیم، ریشه: ع-ب-د، وزن: نَفْعُل/یَفْعُل، باب: فَعَلَ یَفْعُل
- إِلَّا: أداة استثناء، معنی: جز/مگر، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- اللَّهَ: اسم جلاله، معنی: خدا، ریشه: أ-ل-ه، وزن: فُعّال/اسم خاص، باب: —
- وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا
- و هیچ چیز را با او شریک نگردانیم
- وَ: حرف عطف، معنی: و، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- لَا: حرف نافی، معنی: نه، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- نُشْرِكَ: فعل مضارع مرفوع، معنی: شریک سازیم/شرک بیاوریم، ریشه: ش-ر-ك، وزن: نُفْعِل (أفعل)، باب: إِفعال
- بِهِ: جار و مجرور، معنی: با او/به او، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- شَيْئًا: اسم نکره منصوب، معنی: هیچ چیز، ریشه: ش-ي-ء، وزن: فَيْع (شَيْء)، باب: —
- وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ
- و برخی از ما برخی دیگر را به جای خداوند ارباب نگیرد
- وَ: حرف عطف، معنی: و، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- لَا: حرف ناهی/نافی (در سیاق مضمَّنِ أمر)، معنی: نه/مبادا، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- يَتَّخِذَ: فعل مضارع منصوب، معنی: بگیرد/اتخاذ کند، ریشه: أ-خ-ذ، وزن: يَتَفَّعِل (اتَّخَذَ)، باب: تفعُّل (افتعال ادغامی)
- بَعْضُنَا: اسم + ضمیر متصل، معنی: برخی از ما، ریشه: ب-ع-ض، وزن: فَعْل، باب: —
- بَعْضًا: اسم منصوب مفعول به دوم، معنی: برخی را، ریشه: ب-ع-ض، وزن: فَعْل، باب: —
- أَرْبَابًا: جمع ربّ، معنی: اربابها/سروران، ریشه: ر-ب-ب، وزن: أَفْعَال (جمع تكسير)، باب: —
- مِنْ: حرف جر، معنی: از، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- دُونِ: اسم/جار و مجرور، معنی: غیرِ/به جایِ، ریشه: د-و-ن، وزن: فُعْل، باب: —
- اللَّهِ: اسم جلاله، معنی: خدا، ریشه: أ-ل-ه، وزن: — ، باب: —
- فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ
- پس اگر روی برتافتند، بگویید: گواه باشید که ما مسلمانیم
- فَإِنْ: فاء تفریع + حرف شرط، معنی: پس اگر، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- تَوَلَّوْا: فعل ماض/مجزوم شرط؟ مضارع امر جمع؟ در اینجا: فعل ماض جمع با معنای رویگردانی، معنی: روی برتافتند/برمیتابند، ریشه: و-ل-ي، وزن: تَفَعَّلُوا (تَوَلَّى)، باب: تفعُّل
- فَقُولُوا: فاء جواب شرط + فعل امر جمع، معنی: پس بگویید، ریشه: ق-و-ل، وزن: فُلُوا (امر جمع از قال)، باب: ناقص واوی
- اشْهَدُوا: فعل امر جمع، معنی: گواه باشید/شهادت دهید، ریشه: ش-ه-د، وزن: افْعَلُوا؟ صحیح: اِفْعَلُوا (اِشْهَدُوا)، باب: فَعَلَ یَفْعَل
- بِأَنَّا: باء جر + أنَّ مؤکده + نا، معنی: بر اینکه ما، ریشه: — ، وزن: — ، باب: —
- مُسْلِمُونَ: اسم جمع مرفوع، معنی: مسلمانان/مسلمانیم، ریشه: س-ل-م، وزن: مُفْعِلُون (اسم فاعل از أسلم)، باب: إِفعال
ترجمه کل آیه: بگو: ای اهلِ کتاب، بیایید به سخنی مشترک میان ما و شما که جز خدا را نپرستیم و چیزی را شریک او نسازیم، و برخی از ما برخیِ دیگر را به جای خداوند ارباب نگیرد؛ پس اگر روی برتافتند، بگویید: گواه باشید که ما مسلمانیم. | 