| ریشه ثلاثی «ض ل ل» در قرآن ۱۹۱ بار در هشت قالب صرفی مختلف آمده است: |
۵۳ بار به صورت فعل باب اول (ماضی ساده) «ضَلَّ» (گمراه شد) | 1 | ||
۶۴ بار به صورت فعل باب چهارم «أَضَلَّ» (گمراه کرد) | 2 | ||
۹ بار به صورت اسم «أَضَلّ» (گمراهتر) | 3 | ||
۳۸ بار به صورت اسم «ضَلَال» (گمراهی) | 4 | ||
۹ بار به صورت اسم «ضَلَالَة» (گمراهی) | 5 | ||
۱۴ بار به صورت اسم فاعل «ضَالّ» (گمراه) | 6 | ||
واژه «ضَالّ» (ضالّ) در زبان عربی به معنی «گمراه»، «سرگردان»، «کسی که راه را گم کرده»، «بیراههرو»، «کسی که از حقیقت یا راه درست دور شده» است. این واژه هم به معنای گمشده و هم به معنای کسی که از راه راست منحرف شده به کار میرود. در متون مذهبی، بهویژه قرآن، این واژه غالباً برای کسانی به کار میرود که از هدایت الهی دور ماندهاند. کاربرد واژه در زبان عربی در زبان عربی، «ضالّ» هم به صورت وصفی و هم به صورت اسمی کاربرد دارد. برای مثال: هو ضالّ عن الطريق (او راه را گم کرده است) نمونه قرآنی آیه ۷ سوره فاتحه: ویژگیهای دستوری نوع واژه: اسم فاعل (از ریشه ضَلَّ – یَضِلُّ) اطلاعات ریشهشناسی (اتیمولوژی) واژه «ضَالّ» از ریشه ثلاثی «ض ل ل» گرفته شده است. فعل اصلی «ضَلَّ» به معنی «گم شدن» یا «گمراه شدن» است. این ریشه در زبان عربی برای بیان مفاهیمی چون گمکردن راه، سرگردانی و انحراف از مسیر درست به کار میرود. مترادفها و متضادها مترادفها عربی: مُنْحَرِف، مُتَشَرِّد، غَاوٍ، شَارِد عربی: مُهْتَدٍ، رَاشِد، مُسْتَقِيم خلاصه: | |||
۱ بار به صورت مصدر باب دوم «تَضْلِیل» (گمراهسازی) | 7 | ||
۳ بار به صورت اسم فاعل باب چهارم «مُضِلّ» (گمراهکننده) | 8 |