ر-ی-ب

« Back to Glossary Index
ریشه ثلاثی «ر ی ب» (رَیْبَ) در قرآن ۳۶ بار در پنج ساختار صرفی مختلف به کار رفته است:

1. ۹ بار به صورت فعل باب هشتم «اِرْتَابَ» (دچار شک شد، تردید کرد)

2. ۱۸ بار به صورت اسم «رَیْب» (شک، تردید)

رَيبَ (ریب) در زبان عربی به معنای شک، تردید، دودلی و گاهی سوءظن و بدگمانی است. در برخی موارد به معنای اضطراب یا نگرانی نیز آمده است.


ریشه و کاربرد واژه در زبان عربی

  • ریشه: ر-ی-ب (ر ی ب)
  • این ریشه در زبان عربی به معنای شک داشتن، تردید کردن و بی‌اعتمادی است.
  • در متون عربی کلاسیک، به ویژه در قرآن کریم، این واژه برای بیان حالت عدم اطمینان نسبت به چیزی یا کسی به کار می‌رود.

ویژگی‌های دستوری

  • نوع واژه: اسم (مصدر)
  • جنس: مذکر
  • جمع: أریاب، ریوب
  • صرف: مفرد، منصوب، معرفه و نکره قابل استفاده است.

فرم اصلی واژه و معنی

  • ریشه ثلاثی مجرد: ر ی ب (ریب)
  • معنی ریشه: شک، تردید، بی‌اعتمادی

اطلاعات ریشه‌شناسی (اتیمولوژی)

  • واژه «ریب» از ریشه ثلاثی «ر ی ب» در زبان عربی گرفته شده است.
  • در زبان‌های سامی دیگر نیز معانی مشابهی دارد.
  • در فارسی معادل‌هایی چون «شک»، «تردید» و «گمان» دارد.

مترادف‌ها و متضادها

مترادف‌ها (عربی):

  • شَكّ (شک)
  • ظَنّ (گمان)
  • ارتياب (تردید)
  • حَیْرَة (سرگشتگی)

مترادف‌ها (فارسی):

  • شک
  • تردید
  • دودلی
  • گمان

متضادها (عربی):

  • یقین (یقین)
  • إيمان (ایمان)
  • اطمئنان (آرامش خاطر)

متضادها (فارسی):

  • یقین
  • اطمینان
  • باور
  • اعتماد

3. ۱ بار به صورت اسم «رِیبَة» (تردید، شبهه)

4. ۱ بار به صورت صفت «مُرْتَاب» (شک‌کننده، کسی که تردید دارد)

5. ۷ بار به صورت اسم فاعل باب چهارم «مُرِیب» (شک‌آور، ایجادکننده تردید)

 

Nach oben scrollen