مَوازينُهُ

• ریشه: و-ز-ن (وَزَنَ)
• وزن ثلاثی مجرد: وَزَنَ (wa-za-na)
• معنای ریشه: سنجیدن، اندازه گرفتن، وزن کردن

معانی واژه

• مَوَازِينُهُ: ترازوهای او، وزن‌های او، میزان‌های او(در عربی: جمع «مِيزَان» به معنای ترازو و ابزار سنجش)
• در کاربرد قرآنی: ابزار سنجش اعمال انسان‌ها در روز قیامت

ویژگی‌های دستوری

• نوع کلمه: اسم جمع
• مفرد: مِيزَان (ترازو)
• ضمیر متصل «ـهُ»: برای اشاره به مالکیت (او/آن)
• جمع مکسر: مَوَازِين (جمع مِيزَان)

واژه‌های مشتق از ریشه وَزَنَ در قرآن

کاربرد واژه در زبان عربی

• در معنای فیزیکی: ترازو، وسیله سنجش وزن اشیا
• در معنای معنوی: میزان سنجش اعمال، عدل و انصاف
• در ادبیات: وزن شعری (وزن عروضی)

مترادف‌ها و متضادها

مترادف‌ها

• عربی: مِيزَان، قِسْطَاس، سُلَّم
• فارسی: ترازو، میزان، سنجه، تراز

متضادها

• عربی: خِفَّة (سبکی)، ظُلْم (بی‌عدالتی)
• فارسی: سبکی، بی‌وزنی، بی‌عدالتی

فرم پایه و معنای آن

• فرم پایه: مِيزَان (اسم آلت)
• معنای پایه: وسیله سنجش و اندازه‌گیری وزن

جمع‌بندی

واژه «مَوَازِينُهُ» جمع مکسر «مِيزَان» است که به معنای ترازوها یا میزان‌های او (خداوند یا هر فرد) می‌باشد و در قرآن به معنای ابزار سنجش اعمال انسان‌ها در قیامت به‌کار رفته است. ریشه آن «و-ز-ن» است و مشتقات زیادی از این ریشه در قرآن و زبان عربی وجود دارد. این واژه هم در معنای مادی (ترازو) و هم معنوی (عدالت و سنجش اعمال) به کار می‌رود.