003-007-095-آل عمران

« Back to Glossary Index
او کسی است که این کتاب را بر تو فرو فرستاد. برخی از آیات این کتاب محکم‌اند و اصل قرآن همین آیات هستند، و آیات دیگری متشابه‌اند. اما کسانی که در دل‌هایشان انحراف و کجی وجود دارد، به دنبال بخش‌هایی از قرآن می‌روند که متشابه هستند تا فتنه‌ای دینی بیافرینند و تأویل متشابهات را جست‌وجو کنند. حال آن‌که تأویل آیات متشابه را جز خداوند کسی نمی‌داند. در مقابل کسانی که دل‌های کجی دارند، آنان که در علم قرآن تعمق کرده‌اند می‌گویند: «ما به آیات متشابه قرآن و آنچه خالق هستی درباره آن‌ها فرموده ایمان داریم و تمام قرآن، چه محکم و چه متشابه، را از جانب پروردگار خود می‌دانیم.» اما این مطالب و فلسفه آن‌ها را جز خردمندان درک نمی‌کنند. (۷)
او کسی است که این کتاب را بر تو فرو فرستاد. برخی از آیات این کتاب (که قرآن باشد) محکم‌اند و اصل قرآن همین آیات هستند، و آیات دیگری متشابه‌اند. (از توضیحات موجود در این جملات درباره صفات آیات محکم و متشابه درمی‌یابیم که متشابهات قرآن به ۲۹ آیه‌ای محدود می‌شوند که در آغاز ۲۸ سوره از سوره‌های قرآن آمده‌اند و به صورت رمز هستند. باقی آیات قرآن، که مطابق قوانین زبان عربی نگاشته شده‌اند، محکمات قرآن‌اند. آیه“ به معنای نشانه است. محکمات دارای نشانه‌های استوار و معین‌اند، در حالی که متشابهات نشانه‌هایی غیرمحکم دارند. در زبان عربی نیز متشابه در برابر محکم به معنای چیزی است که استحکام ندارد. این „متشابه“ با متشابهی که در هدایت ذکر شده و در سوره زمر به تمام آیات قرآن اشاره دارد، متفاوت است. اگر در آغاز سوره فصلت آمده که „کِتابٌ اُحکِمَت آیاتُه“ و تمام قرآن محکم توصیف شده، این „محکم“ در برابر „متشابه“ نیست، بلکه به استحکام کلی تمام آیات قرآن اشاره دارد، حتی آیات متشابه. زیرا هنگامی که فلسفه وجودی آیات متشابه را در قرآن درک کنیم و نشانه‌های آن‌ها را بشناسیم، تمام قرآن محکم جلوه می‌کند، حتی اگر معنای دقیق تک‌تک متشابهات را ندانیم.) اما کسانی که در دل‌هایشان انحراف و کجی وجود دارد، به دنبال بخش‌هایی از قرآن می‌روند که متشابه هستند تا فتنه‌ای دینی بیافرینند و تأویل متشابهات را جست‌وجو کنند. حال آن‌که تأویل آیات متشابه را جز خداوند کسی نمی‌داند. در مقابل کسانی که دل‌های کجی دارند، آنان که در علم قرآن تعمق کرده‌اند می‌گویند: «ما به آیات متشابه قرآن و آنچه خالق هستی درباره آن‌ها فرموده ایمان داریم و تمام قرآن، چه محکم و چه متشابه، را از جانب پروردگار خود می‌دانیم.» اما این مطالب و فلسفه آن‌ها را جز خردمندان درک نمی‌کنند. (این سخن هم خطاب به کسانی است که نمی‌خواهند این آیات را روشن و آموزنده بفهمند، و هم سخنی از جانب خداوند برای خوانندگان قرآن.) (۷)
  • هُوَ الَّذي أَنزَلَ عَلَيكَ الكِتابَ
    • ترجمه: اوست که این کتاب را بر تو نازل کرد.
    • واژه‌ها:
      • هُوَ: ضمیر منفصل؛ معنی: او؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • الَّذي: اسم موصول؛ معنی: آن‌که/کسی که؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • أَنزَلَ: فعل ماضی؛ معنی: نازل کرد؛ ریشه: ن-ز-ل؛ وزن: أَفْعَلَ؛ باب: إفعال
      • عَلَيكَ: جار و مجرور + ضمیر متصل؛ معنی: بر تو؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • الكِتابَ: اسم؛ معنی: کتاب (وحی/قرآن)؛ ریشه: ك-ت-ب؛ وزن: فِعال؛ باب: —
  • مِنهُ آياتٌ مُحكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الكِتابِ
    • ترجمه: بخشی از آن آیاتی است استوار که مادرِ کتاب‌اند (بنیاد و اصل کتاب).
    • واژه‌ها:
      • مِنهُ: جار و مجرور + ضمیر؛ معنی: از آن؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • آياتٌ: اسم جمع مؤنث سالم؛ معنی: آیات؛ ریشه: أ-ي-ي؛ وزن: فاعِلات؛ باب: —
      • مُحكَماتٌ: صفت جمع مؤنث سالم؛ معنی: محکم/استوار؛ ریشه: ح-ك-م؛ وزن: مُفْعَلات (اسم مفعول جمع از مُحْكَم)؛ باب: إفعال (إحكام)
      • هُنَّ: ضمیر مؤنث جمع؛ معنی: آنان (مؤنث)؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • أُمُّ: اسم؛ معنی: مادر/اصل؛ ریشه: أ-م-م؛ وزن: فُعّ؛ باب: —
      • الكِتابِ: اسم؛ معنی: کتاب؛ ریشه: ك-ت-ب؛ وزن: فِعال؛ باب: —
  • وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
    • ترجمه: و آیاتی دیگر هستند که متشابه‌اند.
    • واژه‌ها:
      • وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • أُخَرُ: جمع مؤنث برای «أخرى»؛ معنی: دیگر؛ ریشه: أ-خ-ر؛ وزن: فُعَل؛ باب: —
      • مُتَشابِهاتٌ: صفت جمع مؤنث سالم؛ معنی: متشابه/شبیه‌به‌هم؛ ریشه: ش-ب-ه؛ وزن: مُتَفاعِلات (اسم فاعل جمع از مُتَشابِه)؛ باب: تفاعُل (تَشابُه)
  • فَأَمَّا الَّذينَ في قُلوبِهِم زَيغٌ فَيَتَّبِعونَ ما تَشابَهَ مِنهُ
    • ترجمه: اما کسانی که در دل‌هایشان کژی/انحرافی هست، آنچه را از آن متشابه است دنبال می‌کنند.
    • واژه‌ها:
      • فَ: حرف تفریع؛ معنی: پس/اما؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • أَمَّا: حرف شرط/تفصیل؛ معنی: اما/هرگاه؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • الَّذينَ: اسم موصول جمع؛ معنی: آنان که؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • في: حرف جر؛ معنی: در؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • قُلوبِهِم: اسم جمع + ضمیر؛ معنی: دل‌هایشان؛ ریشه: ق-ل-ب؛ وزن: فُعول (قُلوب)؛ باب: —
      • زَيغٌ: اسم؛ معنی: کژی/انحراف؛ ریشه: ز-ي-غ؛ وزن: فَعْل؛ باب: —
      • فَيَتَّبِعونَ: فعل مضارع؛ معنی: دنبال می‌کنند؛ ریشه: ت-ب-ع؛ وزن: يَفْتَعِل (يتّبع؛ ادغام)؛ باب: افتعال (اتّباع)
      • ما: اسم موصول/موصوله؛ معنی: آنچه؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • تَشابَهَ: فعل ماضی؛ معنی: شبیه شد/متشابه بود؛ ریشه: ش-ب-ه؛ وزن: تَفاعَلَ؛ باب: تفاعُل (تَشابُه)
      • مِنهُ: جار و مجرور + ضمیر؛ معنی: از آن؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
  • ابتِغاءَ الفِتنَةِ وَابتِغاءَ تَأويلِهِ
    • ترجمه: به قصد فتنه‌انگیزی و به قصد دست‌یافتن به تأویل آن.
    • واژه‌ها:
      • ابتِغاءَ: مصدر منصوب؛ معنی: طلب/جستن/قصد؛ ریشه: ب-غ-ي؛ وزن: اِفْتِعال؛ باب: افتعال (ابتغاء)
      • الفِتنَةِ: اسم؛ معنی: فتنه/آشوب/آزمون سخت؛ ریشه: ف-ت-ن؛ وزن: فِعْلَة؛ باب: —
      • وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • ابتِغاءَ: مصدر منصوب؛ معنی: قصد/طلب؛ ریشه: ب-غ-ي؛ وزن: اِفْتِعال؛ باب: افتعال
      • تَأويلِهِ: اسم + ضمیر؛ معنی: تأویلِ آن؛ ریشه: أ-و-ل؛ وزن: تَفْعيل؛ باب: تفعيل (تأويل)
  • وَما يَعلَمُ تَأويلَهُ إِلَّا اللَّهُ
    • ترجمه: و تأویلِ آن را جز خدا نمی‌داند.
    • واژه‌ها:
      • وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • ما: حرف نفی/موصول؛ اینجا نفی؛ معنی: نمی‌ـ؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • يَعلَمُ: فعل مضارع؛ معنی: می‌داند؛ ریشه: ع-ل-م؛ وزن: يَفْعَل؛ باب: —
      • تَأويلَهُ: اسم + ضمیر؛ معنی: تأویلِ آن؛ ریشه: أ-و-ل؛ وزن: تَفْعيل؛ باب: تفعيل
      • إِلَّا: أداة استثناء؛ معنی: جز/مگر؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • اللَّهُ: اسم جلاله؛ معنی: خدا؛ ریشه: أ-ل-ه (قول مشهور)؛ وزن: فَعّال (بحثی)؛ باب: —
  • وَالرّاسِخونَ فِي العِلمِ يَقولونَ آمَنّا بِهِ كُلٌّ مِن عِندِ رَبِّنا
    • ترجمه: و استواران در دانش می‌گویند: ما به آن ایمان آوردیم؛ همه از جانب پروردگارِ ماست.
    • واژه‌ها:
      • وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • الرّاسِخونَ: اسم فاعل جمع مذکر؛ معنی: استواران/ثابت‌قدم‌ها؛ ریشه: ر-س-خ؛ وزن: فاعِلون (راسخون)؛ باب: —
      • في: حرف جر؛ معنی: در؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • العِلمِ: اسم؛ معنی: دانش؛ ریشه: ع-ل-م؛ وزن: فِعْل؛ باب: —
      • يَقولونَ: فعل مضارع؛ معنی: می‌گویند؛ ریشه: ق-و-ل؛ وزن: يَفْعُلون؛ باب: —
      • آمَنّا: فعل ماضی + ضمیر؛ معنی: ایمان آوردیم؛ ریشه: أ-م-ن؛ وزن: أَفْعَلْنا (آمَنّا؛ إفعال)؛ باب: إفعال (إيمان)
      • بِهِ: جار و مجرور + ضمیر؛ معنی: به آن؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • كُلٌّ: اسم؛ معنی: همه/هر یک؛ ریشه: ك-ل-ل؛ وزن: فُعّ؛ باب: —
      • مِن: حرف جر؛ معنی: از؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • عِندِ: ظرف؛ معنی: نزد/از جانب؛ ریشه: ع-ن-د؛ وزن: فِعْل؛ باب: —
      • رَبِّنا: اسم + ضمیر؛ معنی: پروردگارِ ما؛ ریشه: ر-ب-ب؛ وزن: فَعْل (رَبّ)؛ باب: —
  • وَما يَذَّكَّرُ إِلّا أُولُو الأَلبابِ
    • ترجمه: و جز خردمندان پند نمی‌پذیرند.
    • واژه‌ها:
      • وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • ما: حرف نفی؛ معنی: نمی‌ـ؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • يَذَّكَّرُ: فعل مضارع؛ معنی: یاد می‌گیرد/پند می‌گیرد؛ ریشه: ذ-ك-ر؛ وزن: يَتَفَعَّل (ادغام: يَتَذَكَّر → يَذَّكَّر)؛ باب: تفعّل
      • إِلّا: أداة استثناء؛ معنی: جز/مگر؛ ریشه: —؛ وزن/باب: —
      • أُولُو: اسم جمع ملحق به جمع؛ معنی: دارندگان/صاحبان؛ ریشه: و-ل-ي؛ وزن: فُعُول؛ باب: —
      • الأَلبابِ: اسم جمع؛ معنی: خردها/عقل‌ها؛ ریشه: ل-ب-ب؛ وزن: أَفْعال (ألباب)؛ باب: —

ترجمه کل آیه: اوست که این کتاب را بر تو نازل کرد؛ بخشی از آن آیاتی استوار است که مادرِ کتاب‌اند، و برخی دیگر متشابه‌اند. پس کسانی که در دل‌هایشان کژی است، آنچه را از آن متشابه است دنبال می‌کنند، به قصد فتنه‌انگیزی و دست‌یافتن به تأویل آن؛ در حالی که تأویلش را جز خدا نمی‌داند. و استواران در دانش می‌گویند: ما به آن ایمان آوردیم؛ همه از جانب پروردگار ماست. و جز خردمندان پند نمی‌پذیرند.

 

Nach oben scrollen