| وَيلٌ لِلمُطَفِّفينَ ترجمهٔ روان: تحلیل واژهبهواژه با نقش دستوری و معناها (هر واژه با یک خط افقی جدا شده است): وَيلٌ - معناهای ممکن: وای! / هلاکت! / عذاب شدید! / تهدید به بدبختی و هلاک
- نقش دستوری: اسم نکره مرفوع (خبرِ مبتدأ محذوف یا مبتدأ مرفوع بر وجهِ الدعاء/التهدید)؛ تنوین نشاندهندهٔ نکره بودن و شدت/تعظیم
- نکتهٔ نحوی: غالباً در مقام تهدید و وعید به کار میرود؛ در برخی تفاسیر بهعنوان نامِ وادی یا جایگاهی در جهنم نیز آمده، ولی در استعمال آیه معنای «وای و هلاکت» مقصد است.
لِ - معنا: برایِ / بهسویِ / به زیانِ
- نقش دستوری: حرف جر (حرف اضافه)
- کارکرد: تعلق و اختصاص یا استحقاق عذاب را به «المطففین» میرساند.
المُطَفِّفينَ - معناهای ممکن: کمفروشان / کسانی که در وزن و پیمانه کم میگذارند / کسانی که حق دیگران را در سنجش و معامله میکاهند
- ریشه: ط ف ف (تفف)؛ «تَطْفِیف» بهمعنای کم گذاشتن در میزان و پیمانه
- ساخت واژه: اسم فاعل جمع سالم مذکر از باب تفعیل (مُطَفِّف ← مفرد؛ المُطَفِّفون/المُطَفِّفين ← جمع)
- نقش دستوری: اسم مجرور به حرف جر «لِ»، و علامت جرّش یاء (بهسبب جمع سالم مذکر) است؛ «ن» در پایان برای جمع است.
- نکتهٔ معنایی: شامل هر نوع کاستنِ حق در اندازهگیری، وزن، پیمانه، سنجش کیفیت و کمیت، و هر نوع تقلب در معامله. در فقه و اخلاق، مفهوم گستردهتر از صرفِ وزن و پیمانه است و هر نوع تضییع حق مشتری یا طرف معامله را دربر میگیرد.
|
