022-036-105-حج

وَالبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ ۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ ۖ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

و شتران قربانی را برای شما از نشانه‌های خدا قرار دادیم؛ برای شما در آن‌ها خیری است. پس نام خدا را بر آن‌ها یاد کنید در حالی که ایستاده‌اند. و چون پهلوهایشان بر زمین افتاد، از آن‌ها بخورید و به قانع و درخواست‌کننده غذا دهید. این‌گونه آن‌ها را برای شما رام کردیم، باشد که شکر گزارید.

وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ

و شتران قربانی را برای شما از نشانه‌های خدا قرار دادیم.
شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف
• الْبُدْنَ: جمع «بَدَنَة»، اسم، منصوب، به‌معنای شتران یا حیوانات درشت‌جثهٔ قربانی
• جَعَلْنَا: فعل ماضی، متکلم مع الغیر، ریشه «ج ع ل»، به‌معنای قرار دادیم
• هَا: ضمیر متصل، مفعول‌به، بازگشت به «البدن»
• لَكُمْ: جار و مجرور، برای شما
• مِنْ: حرف جر
• شَعَائِرِ: جمع «شَعِيرَة»، اسم مجرور، ریشه «ش ع ر»، نشانه‌ها و آیین‌های عبادی
• اللَّهِ: اسم جلاله، مضاف‌الیه، مجرور

لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ

برای شما در آن‌ها خیری است.
شرح واژه‌ها:

• لَكُمْ: جار و مجرور، خبر مقدم
• فِيهَا: جار و مجرور، در آن‌ها
• خَيْرٌ: اسم نکره، مرفوع، مبتدا مؤخر، به‌معنای نیکی و فایده

فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ

پس نام خدا را بر آن‌ها یاد کنید در حالی که ایستاده‌اند.
شرح واژه‌ها:

• فَ: حرف تفریع
• اذْكُرُوا: فعل امر، جمع مخاطب، ریشه «ذ ك ر»، یاد کنید
• اسْمَ: اسم، منصوب، مفعول‌به
• اللَّهِ: مضاف‌الیه، مجرور
• عَلَيْهَا: جار و مجرور، بر آن‌ها
• صَوَافَّ: حال منصوب، جمع «صافّة»، به‌معنای ایستاده با بستن دست‌ها

فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا

و هنگامی که پهلوهایشان فرو افتاد.
شرح واژه‌ها:

• فَإِذَا: حرف تفصیل و شرط
• وَجَبَتْ: فعل ماضی، مؤنث، ریشه «و ج ب»، فرو افتاد، ثابت شد
• جُنُوبُ: جمع «جَنب»، اسم مرفوع، فاعل
• هَا: ضمیر متصل، مضاف‌الیه، بازگشت به بدن‌ها

فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ

پس از آن بخورید و به قانع و درخواست‌کننده غذا دهید.
شرح واژه‌ها:

• فَكُلُوا: فعل امر، جمع مخاطب، ریشه «أ ك ل»، بخورید
• مِنْهَا: جار و مجرور، از آن
• وَ: حرف عطف
• أَطْعِمُوا: فعل امر، ریشه «ط ع م»، غذا دهید
• الْقَانِعَ: اسم منصوب، مفعول‌به، کسی که بدون درخواست راضی است
• وَ: حرف عطف
• الْمُعْتَرَّ: اسم منصوب، ریشه «ع ر ر»، کسی که درخواست می‌کند

كَذَٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

این‌گونه آن‌ها را برای شما رام کردیم، باشد که شکر گزارید.
شرح واژه‌ها:

• كَذَٰلِكَ: اسم اشاره، به این‌گونه
• سَخَّرْنَا: فعل ماضی، متکلم مع الغیر، ریشه «س خ ر»، رام کردیم
• هَا: ضمیر مفعول‌به
• لَكُمْ: جار و مجرور
• لَعَلَّ: حرف ترجی
• كُمْ: ضمیر متصل، اسم لعلّ
• تَشْكُرُونَ: فعل مضارع، جمع مخاطب، ریشه «ش ك ر»، شکر می‌گزارید