058-004-103-مجادلة

فَمَن لَم يَجِد فَصِيامُ شَهرَينِ مُتَتابِعَينِ مِن قَبلِ أَن يَتَماسّا ۖ فَمَن لَم يَستَطِع فَإِطعامُ سِتّينَ مِسكينًا ۚ ذٰلِكَ لِتُؤمِنوا بِاللَّهِ وَرَسولِهِ ۚ وَتِلكَ حُدودُ اللَّهِ ۗ وَلِلكافِرينَ عَذابٌ أَليمٌ

پس هر کس (برده‌ای) نیافت، باید پیش از آنکه با یکدیگر تماس بگیرند، دو ماه پی‌درپی روزه بگیرد؛ و هر کس نتوانست، باید شصت فقیر را غذا دهد. این برای آن است که به خدا و پیامبرش ایمان بیاورید؛ و این‌ها حدود خداست، و برای کافران عذابی دردناک است.

فَمَن لَم يَجِد فَصِيامُ شَهرَينِ مُتَتابِعَينِ مِن قَبلِ أَن يَتَماسّا

ترجمهٔ فارسی:
پس هر کس نیافت، باید دو ماه پی‌درپی روزه بگیرد، پیش از آنکه با یکدیگر تماس بگیرند.

شرح واژه‌ها:

• فَ: حرف نتیجه و تفریع؛ دلالت بر نتیجهٔ حکم پیشین دارد.
• مَن: اسم شرط؛ به معنی «هر کس».
• لَم: حرف نفی و جزم؛ فعل مضارع را منفی و مجزوم می‌کند.
• يَجِد: فعل مضارع مجزوم از ریشهٔ «و ج د»؛ به معنی یافتن.
• فَصِيامُ: «فَ» نتیجه + «صِيامُ» مصدر مرفوع از ریشهٔ «ص و م»؛ به معنی روزه گرفتن.
• شَهرَينِ: اسم مثنّی منصوب؛ به معنی «دو ماه».
• مُتَتابِعَينِ: صفت مثنّی منصوب از ریشهٔ «ت ب ع»؛ به معنی پی‌درپی و بدون فاصله.
• مِن: حرف جر؛ به معنی «از / پیش از».
• قَبلِ: اسم مجرور؛ به معنی «پیش».
• أَن: حرف مصدریه؛ فعل پس از خود را به مصدر تبدیل می‌کند.
• يَتَماسّا: فعل مضارع منصوب، تثنیه، از ریشهٔ «م س س»؛ به معنی تماس گرفتن (کنایه از رابطهٔ زناشویی).

جملهٔ عربی دوم

فَمَن لَم يَستَطِع فَإِطعامُ سِتّينَ مِسكينًا

ترجمهٔ فارسی:
و هر کس نتوانست، باید شصت فقیر را غذا دهد.

شرح واژه‌ها:

• فَمَن: حرف نتیجه + اسم شرط؛ «پس هر کس».
• لَم: حرف نفی و جزم.
• يَستَطِع: فعل مضارع مجزوم از ریشهٔ «ط و ع» در باب استفعال؛ به معنی توانستن.
• فَإِطعامُ: «فَ» نتیجه + مصدر مرفوع از ریشهٔ «ط ع م»؛ به معنی غذا دادن.
• سِتّينَ: عدد منصوب؛ به معنی شصت.
• مِسكينًا: اسم مفرد منصوب از ریشهٔ «س ك ن»؛ به معنی فقیر نیازمند.

جملهٔ عربی سوم

ذٰلِكَ لِتُؤمِنوا بِاللَّهِ وَرَسولِهِ

ترجمهٔ فارسی:
این برای آن است که به خدا و پیامبرش ایمان بیاورید.

شرح واژه‌ها:

• ذٰلِكَ: اسم اشاره؛ به احکام ذکرشده اشاره دارد.
• لِـ: حرف تعلیل؛ به معنی «برای اینکه».
• تُؤمِنوا: فعل مضارع منصوب از ریشهٔ «أ م ن»؛ به معنی ایمان آوردن.
• بِاللَّهِ: «بِ» حرف جر + «اللَّه» اسم جلاله؛ معبود یگانه.
• وَ: حرف عطف؛ به معنی «و».
• رَسولِهِ: اسم مجرور مضاف + ضمیر «او»؛ به معنی پیامبر خدا.

جملهٔ عربی چهارم

وَتِلكَ حُدودُ اللَّهِ

ترجمهٔ فارسی:
و این‌ها حدود خداست.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• تِلكَ: اسم اشارهٔ دور؛ اشاره به احکام الهی.
• حُدودُ: جمع «حدّ» از ریشهٔ «ح د د»؛ به معنی مرزها و قوانین الزام‌آور.
• اللَّهِ: مضاف‌الیه مجرور؛ خداوند.

جملهٔ عربی پنجم

وَلِلكافِرينَ عَذابٌ أَليمٌ

ترجمهٔ فارسی:
و برای کافران عذابی دردناک است.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• لِـ: حرف جر؛ به معنی «برای».
• الكافِرينَ: جمع اسم فاعل از ریشهٔ «ك ف ر»؛ به معنی منکران حق.
• عَذابٌ: اسم مرفوع از ریشهٔ «ع ذ ب»؛ به معنی کیفر.
• أَليمٌ: صفت از ریشهٔ «أ ل م»؛ به معنی دردناک.