إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِيدًا بیگمان کسانی که کافر شدند و [مردم را] از راه خدا بازداشتند، بسیار گمراه شدند. - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
- ترجمه: بیگمان کسانی که کافر شدند
- شرح واژگان:
- إِنَّ: حرف تأکید و تعیین؛ به معنی «بیگمان» یا «بدان که». پس از آن اسمی میآید که مؤکد میشود.
- الَّذِينَ: ضمیر موصول و جمع مذکر برای «کسانی که» یا «آنان که».
- كَفَرُوا: مصدر ماضی جمع مذکر «کَفَرَ» به معنی «کافر شدند»، «نجوا کردند»، در متن دینی به «منکر شدند یا ایمان نیاوردند» تفسیر میشود. صورت فعل گذشته جمع است و نشاندهنده عمل انجامشده توسط آن گروه است.
- وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
- ترجمه: و [مردم را] از راه خدا بازداشتند / بازمیداشتند
- شرح واژگان:
- وَ: عطف؛ به معنی «و».
- صَدُّوا: مصدر ماضی جمع مذکر از «صَدَّ» به معنی «بازداشتند»، «مانع شدند»، «دور کردند». «صَدَّ» در متنهای قرآنی معمولاً به معنای مانعشدن از دسترسی یا پیروی است.
- عَنْ: حرف جر به معنی «از» یا «از جانب».
- سَبِيلِ: مصدر مؤنث «سَبِيل» به معنی «راه»، «طریق»، «مسیر»؛ با «ال» و حالت جر با «عَن» به صورت «سَبِيلِ».
- اللَّهِ: اسم خداوند، در حالت جر برای «راه خدا».
توضیح ترکیب: «صَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ» یعنی اقدام به بازداشتن یا مانعشدن نسبت به کسانی که میخواهند در راه خدا حرکت کنند یا پیام خدا را بپذیرند. فاعل فعل «صَدُّوا» همان «الَّذِينَ كَفَرُوا» است که در جمله قبل معرفی شد.
- قَدْ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِيدًا
- ترجمه: (آنها) بسیار گمراه شدهاند / قطعاً بسیار گمراه شدند
- شرح واژگان:
- قَدْ: قَدْ در عربی گاهی برای تأکید وقوع عمل در گذشته بهکار میرود؛ در اینجا تأکید بر وقوع گمراهی است؛ میتوان آن را «قطعاً» یا «همانا» ترجمه کرد.
- ضَلُّوا: فعل ماضی جمع مذکر از «ضَلَّ» به معنی «گمراه شدند» یا «از راه حق منحرف شدند».
- ضَلَالًا: مصدر یا مفعول نحو «ضلال» به معنای «گمراهي»، «انحراف». این اسم بهصورت مفعولی یا قید حال کیفیت گمراهی را نشان میدهد.
- بَعِيدًا: صفت یا ظرف مکان/کیفی به معنی «دور»، «بسیار»، «فاصلهدار». در ترکیب با «ضلالًا»، «ضلالًا بَعِيدًا» یعنی «گمراهیای بسیار دور/عمیق»؛ کنایه از گمراهی شدید و دوری از راه حق.
توضیح ساختاری: «قَدْ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِيدًا» گزارشی قاطع و تأکیدی است درباره وضعیت آن گروه — آنها نه تنها گمراه شدهاند، بلکه گمراهیشان عمیق و شدید است. | 