إِلَّا الَّذِينَ تَابُوٓاْ وَأَصْلَحُواْ وَاعْتَصَمُواْ بِاللَّهِ وَأَخْلَصُواْ دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ وَسَوْفَ يُؤْتِى ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا جز کسانی که توبه کردند و اصلاح نمودند و به خدا پناه بردند و دین خود را خالص بهسوی خدا کردند (آنها) پس آنان همراه مؤمنانند و خدا بهزودی به مؤمنان پاداشی بزرگ خواهد داد. - إِلَّا الَّذِينَ تَابُوٓاْ
- ترجمه: جز کسانی که توبه کردند.
- توضیح واژهها:
- إِلَّا: «جز» یا «مگر»؛ حرف استثناء.
- الَّذِينَ: ضمیر موصول جمع مذکر که به «کسانی که» ترجمه میشود.
- تَابُوٓاْ: مصدر/فعل ماضی جمع مذکر از «تابَ» به معنی «توبه کردند»؛ «توبه» در اصطلاح دینی بازگشت از گناه و بازگشت به سوی خدا و ترک معصیت است.
- وَأَصْلَحُواْ
- ترجمه: و اصلاح نمودند.
- توضیح واژهها:
- وَ: حرف عطف، «و» فارسی.
- أَصْلَحُواْ: فعل ماضی جمع مذکر از «أصلَحَ» به معنی «صلاح دادند/اصلاح کردند»؛ در اینجا معمولاً به اصلاح کردن فردی و اخلاقی/دینی اشاره دارد — یعنی از فساد و گناه بازگشته و رفتار و حال خود را درست کردند.
- وَاعْتَصَمُواْ بِاللَّهِ
- ترجمه: و به خدا پناه بردند / به خدا چنگ زدند.
- توضیح واژهها:
- وَاعْتَصَمُواْ: فعل ماضی جمع مذکر از «اعتَصَمَ» به معنی «چنگ زدن، تمسک جستن (به چیزی که موجب حفظ باشد)»؛ در اصطلاح قرآنی به معنی تمسک جستن به خداوند، پناه بردن به او و پایبندی قوی به او است.
- بِاللَّهِ: حرف جر «بِـ» به معنی «به/با» و «اللَّهِ» نام خدا؛ ترکیب یعنی «به خدا».
- وَأَخْلَصُواْ دِينَهُمْ لِلَّهِ
- ترجمه: و دینشان را خالص برای خدا کردند.
- توضیح واژهها:
- وَأَخْلَصُواْ: فعل ماضی جمع مذکر از «أَخلَصَ» به معنی «خالص ساختند/یکرنگ کردند»؛ در معنای تقوایی یعنی قصد و نیت خالص ساختن عبادت و دین.
- دِينَهُمْ: «دینشان/آیینشان»؛ «دين» به معنی مذهب، آیین، نحوهٔ اطاعت و پرستش.
- لِلَّهِ: «برای خدا/بهسوی خدا»؛ دلالت بر این دارد که هدف و نیت آنان برای خدا بوده نه برای ریا یا دنیا.
- فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
- ترجمه: پس آنان همراه مؤمنانند.
- توضیح واژهها:
- فَ: حرف عطف که در اینجا نتیجه یا تبعیت را نشان میدهد؛ «پس».
- أُو۟لَـٰٓئِكَ: «آنان/آنها»؛ اشاره به کسانی که پیشتر وصف شدند.
- مَعَ: «با/همراه».
- ٱلْمُؤْمِنِينَ: «مؤمنان»؛ جمع مؤنث یا مذکر? در عربی «مؤمنین» جمع مذکر یا عام است به معنی کسانی که ایمان دارند.
- وَسَوْفَ يُؤْتِى ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
- ترجمه: و بهزودی خدا به مؤمنان پاداشی بزرگ خواهد داد.
- توضیح واژهها:
- وَ: «و».
- سَوْفَ: ظرف زمان آینده؛ «بهزودی/بهسرعت/در آینده نزدیک» (علامت وقوع در آینده).
- يُؤْتِى: فعل مضارع مجهولنما از «أَتى/أَعطى» به معنی «خواهد داد/اعطا خواهد کرد».
- ٱللَّهُ: «خدا».
- ٱلْمُؤْمِنِينَ: «مؤمنان»؛ جمع کسانی که ایمان دارند.
- أَجْرًا: «پاداش/اجرت»؛ چیز با ارزشی که در پاسخ به اعمال نیک داده میشود.
- عَظِيمًا: «بزرگ/عظیم»؛ تأکید بر بزرگی و اهمیت پاداش.
| 