004-066-099-نساء

وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا

ترجمهٔ فارسی روان:

و اگر ما بر آنان مقرر می‌کردیم که خودتان را بکشید، یا از خانه‌هایتان بیرون بروید، جز اندکی از آنان آن را انجام نمی‌دادند؛ و اگر آنان آنچه را که به آن پند داده می‌شوند انجام می‌دادند، قطعاً برایشان بهتر و از نظر استواری ایمان محکم‌تر بود.

جملهٔ اول (عربی):

وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ

ترجمهٔ فارسی:

و اگر ما بر آنان واجب می‌کردیم که خودتان را بکشید یا از خانه‌های خود بیرون بروید، جز اندکی از آنان آن را انجام نمی‌دادند.

توضیح گرامر و واژگان:

• وَلَوْ:
  «و» حرف عطف؛ «لَوْ» حرف شرط امتناعی، دلالت بر شرطی دارد که تحقق نیافته است.
• أَنَّا:
  «أَنَّ» حرف مشبهه بالفعل برای تأکید؛ «نا» ضمیر متصل در محل اسم «أنّ»، به معنی «ما».
• كَتَبْنَا:
  فعل ماضی؛ ریشه «ك‌ت‌ب»؛ به معنی «مقرر کردیم / نوشتیم / واجب کردیم».
  فاعل: «نا» (ما).
• عَلَيْهِمْ:
  «على» حرف جر؛ «هم» ضمیر متصل؛ معنی: «بر آنان».
• أَنِ اقْتُلُوا:
  «أَنِ» حرف مصدری ناصبه؛
  «اقتلوا» فعل امر جمع مخاطب از ریشه «ق‌ت‌ل»؛ معنی: «بکشید».
• أَنْفُسَكُمْ:
  «أنفس» مفعول به جمع؛ «كم» ضمیر متصل؛ معنی: «خودتان».
• أَوِ:
  حرف عطف برای انتخاب.
• اخْرُجُوا:
  فعل امر جمع مخاطب از ریشه «خ‌ر‌ج»؛ معنی: «بیرون بروید».
• مِنْ دِيَارِكُمْ:
  «من» حرف جر؛
  «ديار» جمع «دار» به معنی خانه و سرزمین؛
  «كم» ضمیر متصل؛ معنی: «از خانه‌های شما».
• مَا فَعَلُوهُ:
  «ما» حرف نفی؛
  «فعلوه» فعل ماضی + ضمیر مفعولی «ه» که به دستورهای گفته‌شده برمی‌گردد؛ معنی: «آن را انجام نمی‌دادند».
• إِلَّا قَلِيلٌ:
  «إلّا» اداة استثنا؛
  «قليل» مستثنا؛ معنی: «جز اندکی».
• مِنْهُمْ:
  «من» حرف جر؛ «هم» ضمیر؛ معنی: «از میان آنان».

جملهٔ دوم (عربی):

وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا

ترجمهٔ فارسی:

و اگر آنان آنچه را که به آن پند داده می‌شوند انجام می‌دادند، قطعاً برایشان بهتر و استوارتر بود.

توضیح گرامر و واژگان:

• وَلَوْ:
  حرف شرط امتناعی؛ بیان حالتی فرضی و تحقق‌نیافته.
• أَنَّهُمْ:
  «أنّ» برای تأکید؛ «هم» اسم آن؛ معنی: «آنان».
• فَعَلُوا:
  فعل ماضی جمع؛ ریشه «ف‌ع‌ل»؛ معنی: «انجام دادند».
• مَا:
  اسم موصول؛ معنی: «آنچه».
• يُوعَظُونَ:
  فعل مضارع مجهول جمع؛ ریشه «و‌ع‌ظ»؛ معنی: «پند داده می‌شوند».
• بِهِ:
  «بـ» حرف جر؛ «ه» ضمیر؛ اشاره به «ما»؛ معنی: «به آن».
• لَكَانَ:
  «لـ» لام جواب شرط؛
  «كان» فعل ناقص ماضی؛ دلالت بر نتیجهٔ شرط.
• خَيْرًا:
  اسم کان؛ منصوب؛ معنی: «بهتر».
• لَهُمْ:
  جار و مجرور؛ متعلق به خبر محذوف؛ معنی: «برای آنان».
• وَأَشَدَّ:
  «و» حرف عطف؛
  «أشدّ» صیغهٔ تفضیل از «شدّ»؛ معنی: «محکم‌تر / شدیدتر».
• تَثْبِيتًا:
  مصدر منصوب؛ ریشه «ث‌ب‌ت»؛ معنی: «استواری، تثبیت».