| و زنانی را که برای اینکار به همسری میگیرید مهر مقرره ایشان را از روی میل بايشان بدهید پس اگر خودشان شخصا از روی خوشی چیزی از آنرا برای شما گذشت کردند آنرا گوارا و خوش بخورید (از دقت در آیه ۱۲۷ که روشن کننده این آیات است معلوم میشود که این آیات مربوط به گرفتن زن برای نگهداری یتیمانی است که در جنگهای گذشته پس از کشته شدن گروهی از مسلمانان، مسلمانان دیگر مجبور بودند از یتیمان آنان نگهداری کنند و برای نگهداری این پتیمان بهتر بود که مادر یا خواهر یتیمان را به همسری خود بگیرند تا بهتر به يتيمان رسیدگی شود و این به شرطی است که همسر شدن این خواهر و مادران یتیم واقعا به نگهداری یتیم کمک کند و عیب دیگری بوجود نیاورد و لذا خالق عالم فرموده میتوانید از خواهران و مادران یتیمان چهار یا سه یا دو یا یک نفر بدین منظور بگیرید و اگر خوب نبود یکی هم نگیرید بلکه از گرفتن کنیز برای نگهداری استفاده کنید، بر خلاف آنچه مشهور است این آیات، زن گرفتن را برای مسلمان به چهار محدود نمی کند و منظور از عدالت در این آیات عدالت و خوب نگهداری نسبت به یتیمان است نه عدالت به معنای مساوات نسبت به چند زن و از آنجا که مسلمانان میل داشتند خواهر یا مادر یتیمان را بدون مهر یا با مهر کم بگیرند و برای گرفتن آنان منّت هم بر آن زنان بگذارند که میخواهند به يتيمان آنان در این زناشوئی کمک کنند خالق عالم میفرماید چنین نکنند بلکه همان مهری را در نظر بگیرند که دیگران برای ازدواج با آن زنان در نظر میگیرند مگر خود اینگونه زنان به مهر کمتر راضی باشند و یا چیزی از مهر خود را ببخشند و چون مسلمان نباید در هیچ یک از رفتار خود به کسی ظلم کند قطعا مسلمانی که عیبی از گرفتن بیش از یک زن در زندگی خود میبیند بیش از یک زن نمی گیرد و اگر عیبی نباشد بیش از چهار زن نیز میتواند بگیرد و قطعی است روی این قانون عدم ظلم، اگر حکومت اسلام برای مردم صلاح بداند بیش از یک زن نگیرند دستور حکومت اسلام به شرطی که حقا روی مصالح اجتماعی باشد تا هنگامی که چنان مصلحتی هست واجب الاجرا میباشد و غیر از آنچه نوشتیم هر نظر دیگری که در این باره داده شود روی انحراف فکری یا احساسات غیر منطقی است و هر مسلمانی که روش ظالمانه ای در هر موردی پیش گیرد حکومت دلسوز اسلام لازمست از آن جلوگیری نماید و هیچ بهانه های قانونی و کلاههای شرعی نمی تواند در حکومت اسلام باعث ظلم کردن کسی بشود) (۴) |
وَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً ۚ فَإِن طِبْنَ لَكُم عَن شَيْءٍ مِنهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا و به زنان مهریههایشان را بهعنوان بخشش (یا نَحلَه) بدهید. پس اگر از چیزی از سوی خودشان به شما رضایت رسید (یعنی خودشان چیزی را به شما بخشیدند)، آن را خوشخوراک و پاکیزه بخورید. وَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً ۚ
معانی کل جمله: «و مهریههای زنان را (به عنوان) عطیه بدهید.» — دستور صریح به مردان برای ادا و پرداخت مهر به زنان. فَإِن طِبْنَ لَكُم عَن شَيْءٍ مِنهُ نَفسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا
معانی کل جمله: «پس اگر (زنان) از چیزی از آن (مهریه) به میل خود برای شما رضایت دادند، آن را خوشخوراک و پاکیزه بخورید.» یعنی اگر زن بخشی از مهر را واگذر کرد و آن را به مرد بخشید، مرد میتواند از آن با رضایت بخورد و منعی نیست — بلکه باید با خوشرویی و پاکیزگی آن را بپذیرد. توضیح اضافی لغوی-فقهی کوتاه:
|
متن آیهوَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحلَةً ۚ فَإِن طِبنَ لَكُم عَن شَيءٍ مِنهُ نَفسًا فَكُلوهُ هَنيئًا مَريئًا تفسیر جامع و مانع آیه: این آیه بخشی از دستورهای اسلام درباره حقوق مالی زنان در ازدواج است. در ادامه نکات مهم آن بررسی شده است:
جمعبندی: آیه یادآور حق مسلم زن برای دریافت مهریه است که باید توسط مرد داده شود. همچنین به اختیار و رضایت زن در بخشش مهریه توجه دارد و اجازه میدهد اگر زن بخواهد، از دریافت آن صرف نظر کند. بدین ترتیب، این آیه هم حقوق مالی زن را محترم میشمارد و هم حق اختیار او را در این زمینه تضمین میکند. همچنین تأکید دارد که مرد میتواند با رضایت زن از آن بخش صرف نظر شده استفاده کند، بدون اینکه این موضوع منجر به ناراحتی یا مشکل برای هیچیک از طرفین شود. |