الَّذينَ قالَ لَهُمُ النّاسُ إِنَّ النّاسَ قَد جَمَعوا لَكُم فَاخشَوهُم فَزادَهُم إيمانًا وَقالوا حَسبُنَا اللَّهُ وَنِعمَ الوَكيلُ — جمله ۱ — الَّذينَ قالَ لَهُمُ النّاسُ - ترجمه: آنان که مردم به ایشان گفتند.
- تحلیل واژگان:
- الَّذينَ: اسم موصول؛ معنی: کسانی که؛ ریشه: ل ذ ي؛ وزن: —؛ باب: —.
- قالَ: فعل ماضی (سوم شخص مفرد مذکر)؛ معنی: گفت؛ ریشه: ق و ل؛ وزن: فَعَلَ؛ باب: ثلاثی مجرد.
- لَهُمُ: جار و مجرور (لِـ + ضمیر جمع مذکر)؛ معنی: به ایشان؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- النّاسُ: اسم، معرفه؛ معنی: مردم؛ ریشه: ن و س/أ ن س؛ وزن: فَعال (تقریباً)؛ باب: —.
— جمله ۲ — إِنَّ النّاسَ قَد جَمَعوا لَكُم - ترجمه: همانا مردم برای (مقابله با) شما گرد آمدهاند.
- تحلیل واژگان:
- إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ معنی: همانا، یقیناً؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- النّاسَ: اسم إِنَّ (منصوب)؛ معنی: مردم؛ ریشه: ن و س/أ ن س؛ وزن: فَعال (تقریباً)؛ باب: —.
- قَد: حرف تحقیق/تقریب؛ معنی: بهراستی/بهزودی؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- جَمَعوا: فعل ماضی (جمع مذکر غایب)؛ معنی: جمع شدند/گرد آوردند؛ ریشه: ج م ع؛ وزن: فَعَلوا؛ باب: ثلاثی مجرد.
- لَكُم: جار و مجرور (لِـ + ضمیر جمع)؛ معنی: برای شما/علیه شما؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
— جمله ۳ — فَاخشَوهُم - ترجمه: پس از آنان بترسید.
- تحلیل واژگان:
- فَـ: حرف عطف/تفریع؛ معنی: پس/بنابراین؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- اخشَوا: فعل امر (جمع مذکر) از خَشِيَ؛ معنی: بترسید؛ ریشه: خ ش ي؛ وزن: افعلوا (امر از فعل ثلاثی: اخشَ)؛ باب: ثلاثی مجرد (خَشِيَ).
- هُم: ضمیر متصل (مفعول)؛ معنی: ایشان/آنان؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
— جمله ۴ — فَزادَهُم إيمانًا - ترجمه: پس این (خبر) ایمانشان را افزود.
- تحلیل واژگان:
- فَـ: حرف تفریع؛ معنی: پس؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- زادَ: فعل ماضی (سوم شخص مفرد)؛ معنی: افزود؛ ریشه: ز ي د؛ وزن: فَعَلَ؛ باب: ثلاثی مجرد.
- هُم: ضمیر مفعولی؛ معنی: آنان را؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- إيمانًا: اسم (مفعولٌ به/تمییز)، نکره منصوب؛ معنی: ایمان؛ ریشه: أ م ن؛ وزن: إِفْعال؛ باب: مصدر باب إفعال (آمَنَ يُؤمِنُ إيمانًا).
— جمله ۵ — وَقالوا حَسبُنَا اللَّهُ - ترجمه: و گفتند: خدا ما را بس است.
- تحلیل واژگان:
- وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- قالوا: فعل ماضی (جمع مذکر)؛ معنی: گفتند؛ ریشه: ق و ل؛ وزن: فَعَلوا؛ باب: ثلاثی مجرد.
- حَسبُنَا: مرکّب (حَسْبُ + نا)؛ معنی: بسندهی ما/کافیِ ما؛ ریشه: ح س ب؛ وزن: فَعْل؛ باب: اسم جامد؛ نا: ضمیر متصل (ما).
- اللَّهُ: اسم جلاله (مرفوع خبر مبتدا محذوف یا مضافالیه در ترکیب «حسبنا الله» بهاعتبار خبر مقدّر)؛ معنی: خدا؛ ریشه: أ ل ه؛ وزن: فَعّال (به اعتبار الاشتقاق)؛ باب: —.
— جمله ۶ — وَنِعمَ الوَكيلُ - ترجمه: و چه نیکو وکیل است.
- تحلیل واژگان:
- وَ: حرف عطف؛ معنی: و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —.
- نِعمَ: فعل جامد برای مدح؛ معنی: چه نیکوست؛ ریشه: ن ع م؛ وزن: نِعْمَ؛ باب: جامد (فعل مدح).
- الوَكيلُ: اسم (فاعلِ «نِعمَ»)، معرفه؛ معنی: وکیل؛ ریشه: و ك ل؛ وزن: فَعيل؛ باب: صیغه مبالغه/اسم فاعل معنایی.
ترجمه کل آیه: آنان که مردم به ایشان گفتند: «همانا مردم برای (مقابله با) شما گرد آمدهاند، پس از آنان بترسید»، اما این سخن بر ایمانشان افزود و گفتند: «خدا ما را بس است و چه نیکو وکیل است.» | 