- يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا
ای کسانی که ایمان آوردهاید- يا: حرف ندا، معنا: ای، ریشه: —، وزن/باب: —
- أَيُّها: مرکّب نِدایی (أَيُّ + ها)، معنا: ای، ریشه: أ-ي-ي، وزن: —، باب: —
- الَّذينَ: اسم موصول جمع، معنا: کسانی که، ریشه: ل-ذ-ي، وزن: الَّذی (موصول)، باب: —
- آمَنوا: فعل ماضی جمع، معنا: ایمان آوردند، ریشه: أ-م-ن، وزن: أَفْعَلُوا، باب: أفعل (الإيمان)
- لا تَكونوا كَالَّذينَ كَفَروا
مانند کسانی که کافر شدند نباشید- لا: حرف نهی، معنا: نه/مبادا، ریشه: —، وزن/باب: —
- تَكونوا: فعل مضارع مجزوم جمع، معنا: نباشید، ریشه: ك-و-ن، وزن: تَفْعُلوا، باب: كان يكون
- كَ: حرف تشبیه، معنا: مانند/چون، ریشه: —، وزن/باب: —
- الَّذينَ: اسم موصول جمع، معنا: کسانی که، ریشه: ل-ذ-ي، وزن: الَّذی (موصول)، باب: —
- كَفَروا: فعل ماضی جمع، معنا: کافر شدند، ریشه: ك-ف-ر، وزن: فَعَلوا، باب: فَعَل
- وَقالوا لِإِخوانِهِم إِذا ضَرَبوا فِي الأَرضِ أَو كانوا غُزًّى
و به برادران خود گفتند وقتی در زمین سفر میکردند یا در حال جنگ بودند- وَ: حرف عطف، معنا: و، ریشه: —، وزن/باب: —
- قالوا: فعل ماضی جمع، معنا: گفتند، ریشه: ق-و-ل، وزن: فَعَلوا، باب: قال يقول
- لِـ: حرف جر، معنا: به/برای، ریشه: —، وزن/باب: —
- إِخوانِهِم: اسم جمع مضاف + ضمیر، معنا: برادرانشان، ریشه: أ-خ-و، وزن: إِفْعال (إِخْوان)، باب: —
- إِذا: ظرف زمان، معنا: هنگامی که، ریشه: —، وزن/باب: —
- ضَرَبوا: فعل ماضی جمع، معنا: رفتند/سفر کردند، ریشه: ض-ر-ب، وزن: فَعَلوا، باب: فَعَل
- فِي: حرف جر، معنا: در، ریشه: —، وزن/باب: —
- الأَرضِ: اسم، معنا: زمین، ریشه: أ-ر-ض، وزن: أَفْعُل (اسم جامد)، باب: —
- أَو: حرف عطف، معنا: یا، ریشه: —، وزن/باب: —
- كانوا: فعل ماضی ناقص جمع، معنا: بودند، ریشه: ك-و-ن، وزن: فَعَلوا (كانوا)، باب: كان يكون
- غُزًّى: جمع «غازٍ»، معنا: جنگاوران/سپاهیان در غزو، ریشه: غ-ز-و، وزن: فُعَّل (جمع)، باب: —
- لَو كانوا عِندَنا ما ماتوا وَما قُتِلوا
اگر نزد ما بودند نه میمردند و نه کشته میشدند- لَو: حرف شرط غیرواقعی، معنا: اگر (فرضی)، ریشه: —، وزن/باب: —
- كانوا: فعل ماضی ناقص جمع، معنا: بودند، ریشه: ك-و-ن، وزن: فَعَلوا (كانوا)، باب: كان يكون
- عِندَنا: ظرف مکان + ضمیر، معنا: نزدِ ما، ریشه: ع-ن-د، وزن: فِعْل (عِند)، باب: —
- ما: حرف نفی، معنا: نه/نفی، ریشه: —، وزن/باب: —
- ماتوا: فعل ماضی جمع، معنا: مُردند، ریشه: م-و-ت، وزن: فَعَلوا، باب: مات يموت
- وَ: حرف عطف، معنا: و، ریشه: —، وزن/باب: —
- ما: حرف نفی، معنا: نه، ریشه: —، وزن/باب: —
- قُتِلوا: فعل ماضی مجهول جمع، معنا: کشته شدند، ریشه: ق-ت-ل، وزن: فُعِلوا، باب: فَعَل (مجهول)
- لِيَجعَلَ اللَّهُ ذٰلِكَ حَسرَةً في قُلوبِهِم
تا خدا آن را حسرتی در دلهایشان قرار دهد- لِـ: لام تعلیل، معنا: تا/برای اینکه، ریشه: —، وزن/باب: —
- يَجعَلَ: فعل مضارع منصوب، معنا: قرار دهد، ریشه: ج-ع-ل، وزن: يَفْعَلَ، باب: فَعَل
- اللَّهُ: اسم جلاله، معنا: خدا، ریشه: أ-ل-ه (برخی اقوال)، وزن: —، باب: —
- ذٰلِكَ: اسم اشاره، معنا: آن، ریشه: —، وزن/باب: —
- حَسرَةً: اسم منصوب، معنا: حسرت، ریشه: ح-س-ر، وزن: فَعْلَة، باب: —
- في: حرف جر، معنا: در، ریشه: —، وزن/باب: —
- قُلوبِهِم: اسم جمع مضاف + ضمیر، معنا: دلهایشان، ریشه: ق-ل-ب، وزن: فُعول (قُلوب)، باب: —
- وَاللَّهُ يُحيي وَيُميتُ
و خدا زنده میکند و میمیراند- وَ: حرف عطف، معنا: و، ریشه: —، وزن/باب: —
- اللَّهُ: اسم جلاله، معنا: خدا، ریشه: أ-ل-ه، وزن: —، باب: —
- يُحيي: فعل مضارع، معنا: زنده میکند، ریشه: ح-ي-ي، وزن: يُفْعِل (أَحْيا يُحْيي)، باب: أفعل
- وَ: حرف عطف، معنا: و، ریشه: —، وزن/باب: —
- يُميتُ: فعل مضارع، معنا: میمیراند، ریشه: م-و-ت، وزن: يُفْعِل، باب: أفعل
- وَاللَّهُ بِما تَعمَلونَ بَصيرٌ
و خدا به آنچه انجام میدهید بیناست- وَ: حرف عطف، معنا: و، ریشه: —، وزن/باب: —
- اللَّهُ: اسم جلاله، معنا: خدا، ریشه: أ-ل-ه، وزن: —، باب: —
- بِـ: حرف جر، معنا: به، ریشه: —، وزن/باب: —
- ما: اسم موصول/مصدرية، معنا: آنچه، ریشه: —، وزن/باب: —
- تَعمَلونَ: فعل مضارع جمع، معنا: انجام میدهید، ریشه: ع-م-ل، وزن: تَفْعَلونَ، باب: فَعَل
- بَصيرٌ: صفت مشبهه/اسم فاعل، معنا: بینا، ریشه: ب-ص-ر، وزن: فَعيل، باب: —
ترجمه کل آیه:
ای کسانی که ایمان آوردهاید، مانند کسانی که کافر شدند نباشید که درباره برادرانشان، هنگامی که به سفر میرفتند یا در غزو بیرون بودند، گفتند: اگر نزد ما بودند نه میمردند و نه کشته میشدند؛ تا خدا این را حسرتی در دلهایشان قرار دهد. و خدا زنده میکند و میمیراند، و خدا به آنچه انجام میدهید بیناست. | 