003-097-095-آل عمران

• فيهِ آياتٌ بيّناتٌ
  در آن [=خانهٔ خدا] نشانه‌های روشن است.
  • فيهِ: جار و مجرور؛ در آن؛ ریشه: ف و ي؛ وزن: فِيهِ؛ باب: —
  • آياتٌ: اسم جمع مؤنث سالم؛ نشانه‌ها؛ ریشه: أ ي ي/أ و ي؛ وزن: فاعِلات؛ باب: —
  • بيّناتٌ: صفت جمع مؤنث سالم؛ روشن، آشکار؛ ریشه: ب ي ن؛ وزن: فَعِّلات/فَعيلات (جمعِ بيّنة)؛ باب: تفعيل (مصدر/وصف مشتق)
• مقامُ إبراهيمَ
  جایگاهِ ابراهیم.
  • مقامُ: اسم؛ جایگاه؛ ریشه: ق و م؛ وزن: مَفاعَل/مَفْعَل (مصدر میمی/اسم مکان)؛ باب: قامَ يَقومُ
  • إبراهيمَ: اسم عَلَم؛ ابراهیم؛ ریشه: —؛ وزن: أعجمی؛ باب: —
• وَمَن دَخَلَهُ كانَ آمِنًا
  و هر که به آن وارد شود، ایمن است.
  • وَ: حرف عطف؛ و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • مَن: اسم شرط؛ هر که؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • دَخَلَ: فعل ماضی؛ وارد شد؛ ریشه: د خ ل؛ وزن: فَعَلَ؛ باب: دَخَلَ يَدخُلُ
  • هُ: ضمیر مفعولی/متصل؛ او/آن [=خانه]; ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • كانَ: فعل ناقص (ماضی ناقص)؛ بود/قرار گرفت؛ ریشه: ك و ن؛ وزن: فَعَلَ؛ باب: كانَ يَكونُ
  • آمِنًا: اسم فاعل منصوب (خبر كان)؛ ایمن؛ ریشه: أ م ن؛ وزن: فاعِل؛ باب: أَمِنَ يَأمَنُ
• وَلِلَّهِ عَلَى النّاسِ حِجُّ البَيتِ
  و بر عهدهٔ مردم، برای خدا، حجّ خانه [کعبه] است.
  • وَ: حرف عطف؛ و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • لِلَّهِ: جار و مجرور؛ برای خدا/حقّ خداست؛ ریشه: ل ه؛ وزن: لِ + اسم الجلالة؛ باب: —
  • عَلَى: حرف جرّ؛ بر/بر عهدهٔ؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • النّاسِ: اسم جمع؛ مردم؛ ریشه: أ ن س؛ وزن: فَعال (نّاس)؛ باب: —
  • حِجُّ: مصدر/مبتدا مؤخر مرفوع؛ حج؛ ریشه: ح ج ج؛ وزن: فِعّ؛ باب: حَجَّ يَحُجُّ
  • البَيتِ: اسم مجرور مضافٌ‌إليه؛ خانه [کعبه]؛ ریشه: ب ي ت؛ وزن: فَعْل؛ باب: باتَ يَبيتُ (اسم جامد)
• مَنِ استَطاعَ إِلَيهِ سَبيلًا
  هر که توانِ رفتن به سوی آن را یافت.
  • مَنِ: اسم شرط + كسره وصل؛ هر که؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • استَطاعَ: فعل ماضی مزید؛ توانست؛ ریشه: ط و ع؛ وزن: استفعل؛ باب: استفعال
  • إِلَيهِ: جار و مجرور؛ به سوی آن؛ ریشه: ل ي؛ وزن: إلى + ضمیر؛ باب: —
  • سَبيلًا: اسم منصوب (تمييز/مفعول فيه معنوی)؛ راه، امکان؛ ریشه: س ب ل؛ وزن: فَعيل؛ باب: —
• وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ العالَمينَ
  و هر که ناسپاسی/کفر ورزد، بی‌گمان خدا بی‌نیاز از جهانیان است.
  • وَ: حرف عطف؛ و؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • مَن: اسم شرط؛ هر که؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • كَفَرَ: فعل ماضی؛ کفر ورزید؛ ریشه: ك ف ر؛ وزن: فَعَلَ؛ باب: كَفَرَ يَكْفُرُ
  • فَإِنَّ: فاء تفریع + إنّ تأکید؛ پس قطعاً؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • اللَّهَ: اسم الجلالة منصوب (اسم إنّ)؛ خدا؛ ریشه: ل ه؛ وزن: —؛ باب: —
  • غَنِيٌّ: خبر إنّ مرفوع؛ بی‌نیاز؛ ریشه: غ ن ي؛ وزن: فَعيل؛ باب: غَنِيَ يَغْنَى
  • عَنِ: حرف جرّ؛ از؛ ریشه: —؛ وزن: —؛ باب: —
  • العالَمينَ: اسم مجرور؛ جهانیان؛ ریشه: ع ل م؛ وزن: فاعِلين (جمع سالم)؛ باب: —

ترجمهٔ کل آیه: در آن [خانهٔ خدا] نشانه‌های روشن است؛ [از جمله] جایگاهِ ابراهیم. و هر که به آن وارد شود، ایمن است. و بر مردم، برای خدا، حجِّ خانه [کعبه] واجب است بر هر که توانِ رفتن به سوی آن را دارد؛ و هر که کفر ورزد، بی‌گمان خدا از جهانیان بی‌نیاز است.