آیه: إِنَّ الَّذينَ كَفَروا وَماتوا وَهُم كُفّارٌ فَلَن يُقبَلَ مِن أَحَدِهِم مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَىٰ بِهِ ۗ أُولٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُم مِنْ نَاصِرِينَ - إِنَّ الَّذينَ كَفَروا
- بیگمان کسانی که کفر ورزیدند
- إِنَّ: حرف مشبّه بالفعل؛ معنا: بیگمان؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ معنا: کسانی که؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- كَفَرُوا: فعل ماضی جمع غایب؛ معنا: کافر شدند/کفر ورزیدند؛ ریشه: ك-ف-ر؛ وزن: فَعَلُوا (كَفَرُوا)؛ باب: ثلاثی مجرد
- وَماتوا
- و مردند
- وَ: حرف عطف؛ معنا: و؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- مَاتُوا: فعل ماضی جمع غایب؛ معنا: مردند؛ ریشه: م-و-ت؛ وزن: فاعَلُوا از نوع ناقص واوی (مَاتُوا از مادّه مات)؛ باب: ثلاثی مجرد
- وَهُم كُفّارٌ
- و در حالی که آنان کافر بودند
- وَ: حرف عطف؛ معنا: و؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- هُمْ: ضمیر منفصل جمع مذکر؛ معنا: آنان؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- كُفَّارٌ: اسم جمع/صیغه مبالغه بر وزن فُعّال؛ معنا: کافران/بسیار کافر؛ ریشه: ك-ف-ر؛ وزن: فُعّال؛ باب: — (اسم)
- فَلَن يُقبَلَ مِن أَحَدِهِم مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا
- پس هرگز از هیچیک از آنان همسنگِ گنجایشِ زمین زر (طلا) پذیرفته نخواهد شد
- فَ: حرف تفریع/سببیت؛ معنا: پس؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- لَنْ: حرف نفیِ استقبالِ تأکید؛ معنا: هرگز (در آینده)؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- يُقْبَلَ: فعل مضارع مجهول منصوب؛ معنا: پذیرفته شود؛ ریشه: ق-ب-ل؛ وزن: يُفْعَلَ؛ باب: ثلاثی مجرد
- مِنْ: حرف جر؛ معنا: از؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- أَحَدِهِم: اسم مجرور مضافالیه + ضمیر؛ معنا: یکی از آنان/هیچیک از آنان؛ ریشه: أ-ح-د؛ وزن: أَفَع؛ باب: — (اسم)
- مِلْءُ: مبتدا مؤخر/فاعل نایبالفاعل مرفوع؛ معنا: گنجایش/پُری؛ ریشه: م-ل-أ؛ وزن: فِعْل؛ باب: — (اسم)
- الْأَرْضِ: مضافالیه مجرور؛ معنا: زمین؛ ریشه: أ-ر-ض؛ وزن: فَعْل؛ باب: — (اسم)
- ذَهَبًا: تمییز/حال منصوب؛ معنا: طلا؛ ریشه: ذ-ه-ب؛ وزن: فَعَل؛ باب: — (اسم)
- وَلَوِ افْتَدَىٰ بِهِ
- و اگرچه (فرض شود) با آن فدیه بدهد/خود را بازخرید کند
- وَ: حرف عطف/حال؛ معنا: و؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- لَوِ: حرف شرط غیرجازم دالّ بر امتناع/تسلیم جدلی؛ معنا: هرچند/اگر هم؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- افْتَدَى: فعل ماضی؛ معنا: فدیه داد/بازخرید کرد؛ ریشه: ف-د-ي؛ وزن: افْتَعَلَ (اینجا: افْتَدَى از باب افتعال معتل یائی)؛ باب: افتعال
- بِهِ: جار و مجرور (ضمیر به «ملء الأرض ذهبًا» برمیگردد)؛ معنا: با آن؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- أُولٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
- آنانند که برایشان عذابی دردناک است
- أُولٰئِكَ: اسم اشاره جمع دور؛ معنا: آنان؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- لَهُمْ: جار و مجرور خبر مقدم؛ معنا: برایشان؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- عَذَابٌ: مبتدا مؤخر/اسم؛ معنا: عذاب؛ ریشه: ع-ذ-ب؛ وزن: فَعَال؛ باب: — (اسم)
- أَلِيمٌ: صفت؛ معنا: دردناک؛ ریشه: أ-ل-م؛ وزن: فَعِيل؛ باب: — (اسم صفت مشبهه)
- وَمَا لَهُم مِنْ نَاصِرِينَ
- و برایشان هیچ یاریدهندگانی نیست
- وَ: حرف عطف؛ معنا: و؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- مَا: حرف نفی؛ معنا: نیست/نه؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- لَهُمْ: جار و مجرور؛ معنا: برایشان؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- مِنْ: حرف جر زائد برای تأکید نفی؛ معنا: هیچ/از؛ ریشه: — ؛ وزن/باب: —
- نَاصِرِينَ: جمعِ ناصر (اسم فاعل) مجرور لفظاً؛ معنا: یاریدهندگان؛ ریشه: ن-ص-ر؛ وزن: فَاعِلین (جمع سالم)؛ باب: — (اسم)
ترجمه کل آیه: بیگمان کسانی که کفر ورزیدند و در حالی مردند که کافر بودند، هرگز از هیچیک از آنان گنجایشِ زمین طلا پذیرفته نخواهد شد، هرچند با آن بخواهد خود را بازخرید کند؛ آناناند که برایشان عذابی دردناک است، و هیچ یاوری برایشان نیست. | 