002-050-091-بقرة

« Back to Glossary Index
هم چنین زمانی آن دریا را برای عبور شما شكافتيم و میدیدید که فرعونیان را غرق کردیم (اشاره به زمانی است که فرعون روی تهدیدهای الله به وسیله موسی مجبور شد بنی اسرائیل را اجازه دهد که با موسی از مصر به طرف فلسطین بروند و چون دیدند بنی اسرائیل از مسیر اصلی خود منحرف شده و بسوی ساحل دریای تمساح که جزئی از خلیج سوئز آن روز بود، میروند، به تصور اینکه اینان کاری ناشیانه میکنند و میتوان آنان را در بیابان تماما کشت، تمام رؤسای طرفدار فرعون و خود فرعون که آخرین فرعون سلسله هيكسسها بود با لباسهای زیبا و پر جواهر و با لشگری مجهز بنی اسرائیل را تعاقب کردند ولی چون نزدیک شدند دیدند در آب دریا شکافی ایجاد شده و دو طرف شکاف آبهای دریا بالاتر آمده و جاده ای خشک برای عبور بنی اسرائیل است و به تصور اینکه میتوانند بنی اسرائیل را در آن جاده بگیرند و بکشند وارد جاده فوق شدند که ناگهان دیدند بنی اسرائیل از آن جاده گذشتند و به صحرای سینا رسیدند و فرعونيان در وسط دریا قرار گرفتند و دوباره از دو طرف آبهای جمع شده بجای خود برگشت و تمام فرعونیان و خود فرعون غرق شدند شرح این داستان که هم در سوره هایی از قرآن و هم در سفر خروج تورات است کاملا راست میباشد به دلیل اینکه مورخين مصر نمی دانند که فرعون مزبور که قدرت حکومتی بسیار داشت چگونه منقرض شد و سلسله اش نیز از بین رفت و قطعا معجزه آسا از بین رفته و مورخین مصری روی حس ملی خود نخواسته اند حقانیت موسی و پیروانش را بپذیرند و معجزه اش را در تاریخ ملی خود اعلام کنند. شرح مفصل مطالب تحقیقی فوق در کتاب داستان فرعون ۳ پیغمبر موسی و یوسف و ابراهیم منتشر شده است) (۵۰)
متن عربی: وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ

ترجمه تحت‌اللفظی به فارسی: و آنگاه که دریا را شکافتیم، پس شما را نجات دادیم و خاندانِ فرعون را غرق کردیم در حالی که شما می‌نگریستید.

تحلیل صرفی و نحویِ واژه‌به‌واژه (با ریشه‌ها) و نقش‌ها:

  • وَ: حرف عطف، «و».
  • إِذْ: ظرف زمان ماضی، «هنگامی که».
  • فَرَقْنَا: فعل ماضی، صیغه ۱ جمع (ما)، از ریشه «ف ر ق» به‌معنای جدا کردن/شکافتن؛ وزن «فَعَلْنا». نقش: فعل جملهٔ شرطیِ پس از «إذ».
  • بِكُمُ: جار و مجرور؛ «بِـ» حرف جر + «کُمُ» ضمیر مخاطب جمع (شما). معنا: «به‌وسیلهٔ شما» یا «برای شما/به سبب شما». نقش: متعلق به «فَرَقْنَا»؛ افادهٔ وسیله یا علت.
  • الْبَحْرَ: اسم منصوب (مفعولٌ‌بهِ فَرَقْنَا)، «دریا». ریشه «ب ح ر». معرفه به «الـ».
  • فَأَنْجَيْنَاكُمْ: «فَـ» حرف عطف/تفریع؛ «أَنْجَيْنَا» فعل ماضی (ما نجات دادیم) باب «إفعال» از ریشه «ن ج و/ن ج ا» به‌معنای نجات دادن؛ «کُم» ضمیر مفعولی (شما). نقش: فعل معطوف بر «فَرَقْنَا».
  • وَأَغْرَقْنَا: «و» حرف عطف؛ «أَغْرَقْنَا» فعل ماضی (ما غرق کردیم) باب «إفعال» از ریشه «غ ر ق». نقش: فعل معطوف دیگر.
  • آلَ: اسم منصوب به‌عنوان مفعولٌ‌به برای «أَغْرَقْنَا»، به‌معنای «خاندان/پیروان/قوم نزدیک»؛ ریشه «أ و ل/آل» (اسم جامد به‌معنای اهل و خاندان).
  • فِرْعَوْنَ: مضافٌ‌إلیه مجرور لفظاً؟ نکته: «آلَ فِرْعَوْنَ» ترکیب اِضافی است؛ «آلَ» مضاف منصوب، «فِرْعَوْنَ» مضافٌ‌إلیهِ مجرور محلّاً، امّا در رسم‌خوانی عربیِ اسم «فرعون» غالباً به فتحه تلفظ می‌شود (ممنوع‌من‌الصرف در حالت نکره/علم اعجمی)، پس در این‌جا مجرور به فتحه است. معنا: «خاندان فرعون».
  • وَأَنْتُمْ: «و» عطف؛ «أَنْتُمْ» ضمیر منفصل (شما)، مبتدا/ضمیرِ حالیه.
  • تَنْظُرُونَ: فعل مضارع مرفوع، صیغه ۲ جمع (شما می‌نگرید) از ریشه «ن ظ ر»؛ نقش: خبر برای «أنتم» یا فعل در جملهٔ حالیه. جملهٔ «وأنتم تنظرون» در مقام «حال» است: «در حالی که شما می‌نگریستید/می‌دیدید».

ساختار جمله و نوع جمله:

  • نوع جمله: خبری (بیانی) با ظرف زمان «إذ» که رویداد گذشته را نقل می‌کند.
  • ساختار کلی: [و + إذ (ظرف زمان)] + [فعل: فَرَقْنَا + جار و مجرور: بِكُمُ + مفعول: الْبَحْرَ] + [فَأَنْجَيْنَاكُمْ] + [وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ] + [جملهٔ حالیه: وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ].
  • پیوندها: «فاء» در «فأنجيناكم» دلالت بر ترتّب و تعقیب دارد (پس از شکافتن، نجات دادیم). «واو» در «وأغرقنا» عطف فعل دوم. جملهٔ حالیه کیفیت وقوع غرق و نجات را بیان می‌کند.

نکات معنایی:

  • «بِكُمُ» می‌تواند «به‌خاطر شما/برای شما» یا «به‌وسیلهٔ حضور شما» فهمیده شود؛ در سیاق داستان موسی، یعنی دریا برای نجات شما شکافته شد.
  • «آلِ فرعون» به اهل، سپاه و پیروان او اشاره دارد.
  • «وأنتم تنظرون» بر مشاهدهٔ مستقیم رخداد توسط بنی‌اسرائیل دلالت دارد؛ یعنی هم نجات خود و هم غرق‌شدن دشمن را می‌دیدند.
Nach oben scrollen