083-031-090-مطففين

« Back to Glossary Index
و هنگامیکه بسوی کسان خود برمیگشتند از کارهای فاسد خود شاد و خندان بودند (۳۱)
وَإِذَا انقَلَبوا إِلىٰ أَهلِهِمُ انقَلَبوا فَكِهينَ

ترجمهٔ روان: و چون به سوی خانواده‌های خود بازگردند، شاد و خوشحال بازمی‌گردند.

واژه‌به‌واژه (معنا و نقش دستوری):

— وَإِذَا

  • معنا: و هنگامی که / و اگر که
  • نقش دستوری: «و» حرف عطف؛ «إِذَا» حرف شرط غیر جازمِ زمان‌نما (ظرف زمان شرطی)

— انقَلَبوا

  • معنا: برگشتند / بازگشتند / دگرگون شدند و برگشتند
  • نقش دستوری: فعل ماضی (گذشته)، باب «انفعل» از ریشهٔ «ق ل ب»، صیغهٔ جمع مذکر غایب (همان‌ها)، فاعل ضمیر «وا» متصل

— إِلىٰ

  • معنا: به / سویِ
  • نقش دستوری: حرف جر (حرف اضافه)

— أَهلِهِمُ

  • معنا: خانوادهٔ ایشان / اهلشان
  • نقش دستوری: «أهل» اسم مجرور به «إلى»، «هِمُ» ضمیر متصل جمع (آن‌ها) به‌عنوان مضافٌ‌إلیه؛ مجموعاً ترکیب اضافی

— انقَلَبوا

  • معنا: بازگشتند / برگشتند
  • نقش دستوری: فعل ماضی تکرارشده برای تأکید یا بیان حالتِ وقوع در جوابِ شرط، باب «انفعل»، ریشهٔ «ق ل ب»، صیغهٔ جمع مذکر غایب، فاعل ضمیر «وا»

— فَكِهينَ

  • معنا: شادان / خوشحال / خوش‌مشرب / خوش‌گذران
  • نقش دستوری: حال منصوب (حالت و کیفیتِ بازگشت)، صفت به‌صورت جمع مذکر سالم با علامت نصب «يـنَ»؛ «فَـ» حرف تفریع/عطف بیان‌گر نتیجه یا حالت

توضیح نحویِ کوتاه: جمله با «وإذا» شرطی آغاز می‌شود. «انقلبوا» اول، فعلِ شرط است؛ جار و مجرور «إلى أهلهم» متعلق به همان فعل. «انقلبوا فكهين» در مقام جوابِ شرط آمده است، که «فكهين» حال برای فاعلِ «انقلبوا» محسوب می‌شود و شادمانیِ ایشان هنگام بازگشت را بیان می‌کند. تکرار فعل «انقلبوا» ساختار قرآنی برای رسایی و تأکید است.

Nach oben scrollen